2.6.2011, TIME, Farewell, the 'Hero': Mladic Is Extradited to the Hague

TIME, 2.6.2011
As they shut behind Ratko Mladic, the clanging metal doors of the Dutch prison in Scheveningen heralded an overdue victory for international justice and possibly a new beginning for Serbia. After spending more than a decade as one of the world's most wanted men, the Bosnian Serb general can finally be tried by the International Tribunal in the Hague — nearly 16 years after his indictment for the 1995 genocide in Srebrenica and other war crimes. He joins an old friend: Radovan Karadzic, the top Bosnian Serb civilian leader, who was arrested three years ago in Belgrade.
But many in Serbia see Mladic as a hero and a champion of Serb nationalism. The country is still deeply divided over its role in the 1992-95 war that began as the multi ethnic state of Bosnia and Herzegovina attempted to carve out its independence from the remains of Yugoslavia. Serbia, which retained the name Yugoslavia until 2003, was often accused of harboring Mladic and other indicted war criminals. On May 29, three days after Mladic's capture, more than 100 people were arrested and about a dozen injured during violent protests in Belgrade. T-shirts with the general's image and the word hero have always sold well in Serbia — and they were still being sold after his capture.
During the six days that Mladic spent waiting for extradition, he became the object of a media frenzy, with countless camera crews lined up in front of the special war-crimes court, where he was detained in a 10-sq-m cell. Every detail was devoured by the press: his requests for strawberries, his favorite books (by Russian authors Tolstoy and Turgenev) and a television set; his insistence on visiting the grave of his daughter Ana, who committed suicide in 1994 with her father's favorite gun. All of these wishes were granted, although the visit to the cemetery posed a major security risk. When Serbian officials initially said the last request might not be fulfilled, Mladic reportedly asked for his daughter's coffin to be brought to his cell. "How about bringing him 8,000 coffins from Srebrenica," huffs Jelena Milic, director of Belgrade's Center for Euroatlantic Studies, a think tank.
Serb nationalist pride in Mladic is one thing. The failure to apprehend him, however, had become an immense foreign policy problem for Belgrade. It was the biggest roadblock to Serbia's candidacy for membership in the European Union. For Boris Tadic, Serbia's pro-Western President, the horns of the dilemma were: find and deliver Mladic and risk popular anger or fail to do so and almost certainly lose the next election because of his inability to get the E.U. candidacy. "We arrested [Mladic] the moment we discovered him," Tadic told the Associated Press, dismissing rumors that the government had for months known Mladic's whereabouts but delayed his arrest in order to avoid a nationalist backlash.
According to the official version of events, Mladic was arrested at the break of dawn on May 26 in the small village of Knezevo, some 100 km north of the capital, in the house of Branko Mladic, a relative. Although armed with two handguns, Mladic, now 68, offered no resistance. Instead, security officials say, he greeted his captors, saying, "Congratulations, you have found the one you're looking for." Once a burly, intimidating figure, the general had become a pale, emaciated version of his former self: he visibly limped while walking into the Belgrade court in the company of guards. His right hand was partly paralyzed after two minor strokes he suffered in recent years, and he has several age-related diseases. However, attempts by Mladic's lawyer to delay the extradition by claiming that his client suffers from dementia and is too sick to travel were dismissed by the court doctors, who declared him sane and fit to stand trial.
In the Hague, Mladic faces a freshly amended indictment accusing him of directing the massacre in Srebrenica, a U.N.-declared "safe zone" where his troops killed every male Bosnian Muslim over the age of 15 they could lay their hands on. Mladic will also answer for the relentless bombardment of Sarajevo as well as a series of ethnic-cleansing campaigns in Bosnia. Although some have suggested that Mladic's trial be combined with that of Karadzic, which began in April 2010, prosecutors say that is unlikely to happen. "It's really too early to say how the trial will be organized, in what kind of context," Serge Brammertz, the tribunal's Belgian chief prosecutor, told the Sense News Agency in the Hague.
For President Tadic, meanwhile, there's an agonizing wait to see if the arrest of Mladic will produce the reward he so desires. "I simply ask the E.U. to fulfill its part," he told the Associated Press. "We fulfilled our part, and we will continue to do so." Thus far, though, all he has received are congratulatory messages from world leaders — including U.S. President Barack Obama and U.N. Secretary-General Ban Ki-moon, among others — and some encouraging voices from E.U. analysts. "The arrest [of Mladic] is a highly symbolic marker that Serbia is now a normal state, prepared to enforce European values," says Greg Austin, vice president of the EastWest Institute, a Brussels think tank.
But membership is hardly guaranteed. Serbia joins Croatia, Macedonia, Bosnia, Montenegro, Turkey, Iceland and Kosovo as an aspiring member. Within the E.U., there is growing resistance to inducting new members: "enlargement fatigue," as it has come to be known, set in after the accession of a dozen mainly East European states in recent years.
Stefan Füle, the E.U. commissioner in charge of enlargement, was one of the first people to praise Tadic for the Mladic arrest, but he also cautioned that "Serbia now must intensify work on reforms" to ensure a favorable European Commission recommendation in October. The Mladic issue aside, Serbia still has many problems — including corruption, organized crime and a bitter dispute over its former province of Kosovo — that could scupper its membership aspirations.
Kosovo is a particularly difficult sticking point. The enclave, predominantly populated by ethnic Albanians, declared independence three years ago and won the recognition of most E.U. member states. But Serbia claims Kosovo as its own territory. Tadic has vowed never to recognize Kosovo's independence, and he boycotted a late-May summit in Warsaw, attended by President Obama, because Kosovo was represented as a sovereign state.
Meanwhile, although the protests in Serbia over Mladic's arrest have begun to wane, they continue in Bosnia and Herzegovina. In Republika Srpska, the ethnic-Serb statelet hammered into Bosnia after the war and legitimized by the 1995 Dayton Peace Accords, outrage over the capture threatens to boil over. On May 31, more than 10,000 protesters marched through the streets of Banja Luka, the capital, chanting praises for Mladic and calling Tadic a traitor. In Sarajevo, the capital of the ethnic-Bosnian enclave of the country, many remain unimpressed by the arrest. "This is nothing but political horse trading. For 16 years Belgrade has fidgeted and lied about Mladic's whereabouts," said Erol Avdic, a commentator for Dnevni Avaz, Sarajevo's main daily newspaper. "This soap opera about Tadic's alleged courage is a sham, and it must end."
But the end hasn't come yet. Now Tadic's security forces must turn their attention to Goran Hadzic, the last suspected war criminal wanted by the Hague tribunal. Serbia's long road to normality is far from over.
— With reporting by Leo Cendrowicz / Brussels

29.5.2011, TRAGOM, Naći odgovorne za smrt vojnika

TRAGOM
U holandskom dokumentarcu „Lov na Mladića“ i o ubistvu gardista
Autor: S. Čongradin

Beograd - Advokatska kancelarija Batić uputiće danas formalni zahtev za hitno saslušanje Ratka Mladića o okolnostima u kojima su stradali gardisti Dražen Milovanović i Dragan Jakovljević, u vojnom objektu Karaš u Topčideru, 2004. godine.
Sve okolnosti iz dosadašnje istrage u postupku koji zbog istrage nosi oznaku tajnosti, ukazuju na mogućnost da Mladić ima neposredna saznanja o ubistvu dvojice gardista, saopšteno je iz te kancelarije. „Ratko Mladić bi morao da da odgovore na pitanja koja se tiču njegovog skrivanja od organa gonjenja tokom 2004, a naročito o tome da li se skrivao u vojnom objektu Karaš i ko mu je to eventualno omogućio, kao i da li zna ko je ubio gardiste“, navodi se u saopštenju i upozorava da državni organi imaju obavezu da saslušaju Mladića, bez ikakvog odugovlačenja i opravdanja, a pre nego što bude izručen Tribunalu.
„Obećanje predsednika Borisa Tadića da će se ispitati da li je Mladić prethodnih godina imao podršku struktura iz državnog aparata od izuzetne je važnosti. Nadam se da će i građani Srbije i zapadna međunarodna zajednica redovno podsećati Tadića na ovo obećanje. Bez pročešljavanja naših oružanih snaga i obaveštajnih službi od svih onih koji su izgradili mreže zaštite i samozaštite, bežeći od odgovornosti i krivice za ratne zločine i zločine prikrivanja, nema istinske reforme sektora bezbednosti“, ocenjuje za Danas Jelena Milić, direktorka Centra za evroatlantske integracije (CEAS).
Ona ukazuje na „snažne indicije“ da su zbog odbeglog komandanta Vojske Republike Srpske ubijeni vojnici u Topčideru 2004, ali i u Leskovcu, godinu dana posle. „Ne da nisu otkrivene ubice vojnika, nego nisu kažnjeni ni oni koju su načinili neupitne propuste ili oni koji su falsifikovali nalaze. Ovo nam govori da su, ili država ili neke njene otuđene snage, koje su hapšenjem Mladića dobile ogroman udarac, možda smrtni, zataškavale okolnosti pogibije i pred sudovima“, ističe Milić.
U Holandiji je nedavno emitovan dokumentarni TV film „Lov na Mladića“, o radu haškog tužioca Serža Bramerca, u kojem su značajno učešće, uz pomoć CEAS, uzeli i roditelji pobijenih vojnika. „Ne verujem da bi se oni našli u filmu da i sam Tribunal nema informacija da su vojnici vrlo verovatno žrtvovani zbog Mladića, a da Srbija te predmete zataškava“, naglašava naša sagovornica.
Prema njenim rečima, hapšenje Mladića nije u potpunosti omogućilo „skidanje ljage sa Srbije“, čemu se nada predsednik Tadić. „Hapšenje je samo prvi korak u tom velikom procesu. Sudiće mu se u Hagu za zločine, ali u Srbiji se mora suditi onima koji su mu pomagali da svih ovih godina ostane na slobodi, bez obzira na to koliko visoko bili pozicionirani“, zaključuje Jelena Milić.
Šaljić: Neosnovane optužbe
Advokat Ratka Mladića Miloš Šaljić ističe za Danas da Mladić nije u stanju da bude saslušan ni u vezi sa optužnicom Haškog tribunala, a „kamoli u vezi sa slučajem gardista na Topčideru“. On dodaje da su optužbe o eventualnoj umešanosti Mladića sa ubistvom gardista u Topčideru 2004. neosnovane. „Njegovo psihičko stanje mu ne dozvoljava nikakva saslušanja, ni za ono za šta se tereti“, tvrdi Šaljić.B. C.

20.5.2011, Oslobođenje, Jelena Milić, direktorka Centra za evroatlantske studije u Beogradu: Ne možemo više kriviti Kapora, Crnčevića i Ćosića

Oslobođenje, 20.5.2011
Čini mi se da je hapšenje Ratka Mladića u Srbiji ne samo referendum o časti i pravdi nego i uopšte o tome da li vladajuća elita želi Srbiju u Evropskoj uniji • Ogoljena ruska politika prema Srbiji
• Tokom nedavne konferencije Atlantske inicijative BiH na Jahorini, pod pokroviteljstvom Ambasade SAD-a u BiH, posvećene integracijama u NATO i EU, rekli ste da je ključ za hapšenje Ratka Mladića u kabinetu predsjednika Srbije Borisa Tadića i obavještajno-bezbjednosnim strukturama te zemlje. Čime to argumentujete?
- S obzirom na to da je 2011. godina, nemoguće je pričati u nekim širokim krugovima o srpskom nacionalizmu, koji svoje strateške tvorce ima u Akademiji ili u Klubu književnika ili na Pravnom fakultetu. Ne možemo više svaljivati krivicu na pokojnog Momu Kapora i Branu Crnčevića ili, po meni već potpuno nebitnog, Dobricu Ćosića. Ima toliko indicija da je Ratko Mladić svih ovih godina prelazio iz jednog u drugi vojni objekat i da nije to samo do Koštunicine vlade ili „evo samo do prošle godine smo znali, više ne znamo". Centar za evroatlantske studije već nekoliko godina radi na projektu „Stop zaboravu" u kome pokušavamo javnosti Srbije i međunarodnoj zajednici da ukažemo na činjenicu da je od 2004. do 2005. u kasarnama u Srbiji ubijeno pet vojnika za koje su vojno-istražni organi tvrdili da su izvršili samoubistvo. U svih pet slučajeva se radi o tome da su ti vojnici, izgleda, na neki način bili svedoci dešavanja vezanih ili za skrivanje Ratka Mladića ili za pokušaj hapšenja, koji je možda vršen protivustavno uz prisustvo nekih stranih obaveštajnih ili operativnih elemenata. O tome je nedavno bilo reči u jednom dokumentarnom filmu, koji se bavio radom glavnog haškog tužioca Sergea Brammertza u Srbiji, u kome on opširno govori. Intervjuisani su roditelji, a Centar za evroatlantske studije je to omogućio i jako sam ponosna zbog toga. Taj film su sada citirali i predstavnici holandskog parlamenta, koji su bili u poseti Srbiji. Oni su prvo gospodina Brammertza izvestili da smatraju da je stepen saradnje Srbije sa Haškim tribunalom nedovoljan.

Mreža zaštite zločina
• Ali, predsjednik Tadić je prije neki dan izjavio da je hapšenje Mladića interes Srbije, kabineta predsjednika i njegov lično.
- A šta on radi da potvrdi to?
• To i ja želim da Vas pitam. Zašto nema konkretnih koraka? Da li je u pitanju velika trgovina na čije ostvarenje se čeka ili je riječ o strahu nekih krugova da će Mladićev odlazak u Haag razotkriti neugodne činjenice po Srbiju, ili je posrijedi nešto treće?
- Što više vreme prolazi, meni se kristališu dve teze. Obje su podjednako neprijatne za Srbiju. Prva je da ne može ili da ga locira ili da nema snage da ga uhapsi i isporuči. To znači da stepen reforme sektora bezbednosti nije onakav kakav nam priča da je ministar odbrane Dragan Šutanovac, onda i predsednik Tadić, pa nažalost i SAD koje imaju svoje interese zašto promovišu tu vojnu saradnju sve u nadi da ćemo i mi poslati nešto momaka u misiju u Afganistan ili u Irak. U prilog ovoj tezi govori i činjenica da je sama vlada Republike Srbije nedavno priznala da još ne kontroliše vojno-bezbednosnu obaveštajnu službu i to u odgovoru na upitnik Evropske unije gde je rekla da se sve odredbe iz Zakona o osnovama funkcionisanja tih službi ne primenjuju, pre svega, one koje se tiču nadzora parlamentarnog odbora za odbranu i bezbednost nad njima. Imate i mnogo manjih praktičnih primera od toga koliko je godina trebalo da se izabere generalni inspektor i mnogih drugih stvari. Vi sve vreme bitku za Kosovo koristite kao izgovor da ne idete u dubinske strukturalne i personalne reforme tako da u tim strukturama održavate ljude koji su bili akteri aktivnih politika koje su rezultirale zločinima i u Srebrenici i na Kosovu. Njima nikako ne ide u prilog da se o tim temama priča na suđenjima. Svako novo suđenje je mogućnost da dođe neka istraga ili neki dokaz koji će na neki način i njih da kompromituje. Ako pogledate broj, strukturu i prirodu tih zločina i količinu ljudi koji su osuđeni, postoji nesrazmera. Nedostaje, reklo bi se, još tih počinilaca. Mislim da oni imaju vrlo jaku mrežu zaštite u okviru postojećih vladajućih struktura.
E sad, da li tu postoji deal o nenapadanju između aktuelnih struktura i njih, ja ne znam, ili samo postoji odsustvo hrabrosti i političke spremnosti da se na njih krene. Ubistvo premijera Đinđića je potvrdilo tezu da strukture postoje. Što više vreme prolazi, sve mi se čini da se s njima kohabituje i to je još potresnija poruka koja, ustvari, govori da, pre svega, vladajuće elite - Demokratska stranka i njeni partneri u vladi lažu javnost i u Srbiji i na Zapadu da su pro-EU orijentisani te da za njih evropske integracije znače gubljenje sadašnjih privilegovanih pozicija i netransparentnosti u radu čemu bi stalo ukraj svako normativno regulisanje ispunjavanja obaveza. Videli smo šta se dešava sa ugovornim obavezama iz Sporazuma o stabilizaciji i asocijaciji. Mi smo proizvođače naftnih derivata razdvojili u dve grupe umesto da imaju svi ravnopravan položaj što je ideja evropskog puta, ujednačavanje uslova kontrole državnih davanja, ukidanje monopola i slično. Čini mi se da je hapšenje Ratka Mladića u Srbiji ne samo referendum o časti i pravdi nego i uopšte o tome da li vladajuća elita želi Srbiju u Evropskoj uniji.
• Ukoliko Vlada Srbije nema kontrolu nad obavještajno-bezbjednosnim sektorom, ko onda upravlja njim?
- Oni sami. To je sprega jedne umreženosti finansijskih, netransparentnih akcija koje one omogućavaju. Znači, one vam omogućavaju političku situaciju u kojoj vi ne napredujete ka EU ili NATO-u. Ta sama situacija u kojoj nema kontrole monopola i slično, omogućava špekulativni kapital ili lakši prodor do narodnih poslanika određenih finansijskih interesa. Omogućava, recimo, situaciju kao što je prodaja Naftne industrije Srbije koja je mimo svake ekonomske logike.

15.5.2011, Politika, Klizavi put vojne neutralnosti

Politika, 15.5.2011.
Dragutin Minić

Zašto je Srbija sve više interesantna zapadnoj vojnoj alijansi i ruskom vojnom savezu
Ako se lobisti NATO-a i proruska škola slažu u nečemu onda je to da građani Srbije na referendumu treba da odluče o eventualnom učlanjenju naše zemlje u vojno-političke saveze ili zadržavanju sadašnjeg statusa neutralnosti. S tim da do eventualnog raspisivanja referenduma građanima treba podariti još mnogo časova moralno-geopolitičke nastave.
To posebno važi za ove prve, jer prema poslednjem redovnom mesečnom istraživanju „Ipsos Stratedžik marketinga”, samo osam odsto punoletnih građana Srbije ima pozitivan stav o NATO-u, ali bi skoro duplo više njih (15 odsto) glasalo za učlanjene Srbije u zapadnu vojnu alijansu.
O bratstvu po oružju sa Rusima nisu rađena istraživanja i zato vlasti u Beogradu odlažu bilo kakvo izjašnjavanje o upisu u NATO ili „ruski NATO”, koketiraju s jednima i drugima, jer tako mogu da se cenkaju, kao mlada koja je rešila da se uda, ali nije sigurna za koga.
Pitanje je, međutim, koliko ta igra namigivanja može da potraje, u globalnoj utakmici slonova, kada NATO pokazuje očigledan interes da zaokruži svoju sferu interesa na Balkanu, gde mu još nedostaju veoma naklonjene Crna Gora i Makedonija, uz komplikovanu BiH. Rusija, sa druge strane, pokušava da utiče na nas, što ponudom kredita ili cevima gasovoda „Južni tok”, što podsećanjem na bombardovanje Jugoslavije 1999. godine, uz pokazivanje zajedničke pravoslavne krštenice.
Čak i da šef poslaničke grupe SRS Dragan Todorović nije otkrio da mu je ruski premijer Vladimir Putin tokom nedavne posete Beogradu rekao da Srbija ima pravo da odluči kojim će putem ići, ali da će Rusija, ukoliko Srbija bude ušla u NATO i u njoj bude razmešten raketni štit, biti prisiljena da svoje potencijale usmeri na teritoriju Srbije, datum Putinove posete je bio više nego simboličan: dan uoči godišnjice napada NATO-a na Srbiju.
Ako se složimo da je potpredsednik SAD Džozef Bajden u Beogradu poručio predsedniku Borisu Tadiću da uslov ulaska Srbije u EU nije i članstvo u NATO (nije procurilo da je bilo drugačije), generalni sekretar NATO-a Andres Fog Rasmusen nema tu filingransku diplomatsku iznijansiranost kada izjavljuje da se u njegovoj dugoročnoj viziji država zapadnog Balkana, integrisanih u evroatlantske strukture, nalazi i Srbija.
Da su vrata alijanse otvorena za Srbiju rekla je i ambasadorka SAD u Beogradu Meri Vorlik po stupanju na dužnost, što su ponavljali i njeni prethodnici, pa kada ambasador Ruske Federacije Aleksandar Konuzin uzvrati da bi upis Srba u to članstvo predstavljao pretnju Rusiji, uz nedavnu misterioznu vest „Glasa Rusije” da je Srbija jedan od najverovatnijih kandidata za ulazak u Organizaciju dogovora o kolektivnoj bezbednosti (ODKB), nije teško uočiti da to fino zavrtanje ruke vladajućem Beogradu od jednih i drugih postaje sve manje nežno.
Politički analitičar Obrad Kesić, međutim, smatra da takvo dodatno interesovanje Vašingtona i Moskve za konačno „vojno venčanje” sa Srbijom ne predstavlja pritisak već – nestrpljenje.
– Put sadašnje neutralnosti Srbije se sužava, jer su odnosi NATO-a i Rusije zahladili. SAD i dalje imaju ambiciju da rasporede raketni štit po Evropi, što Rusija smatra agresivnim činom, pa Moskva traži načine da pritisne Vašington i Evropu preko svojih specifičnih interesa. U toj diplomatskoj borbi, svaka strana traži sve veći broj saveznika. Srbija se drži neutralnosti, ali nezvanično, iz vrha vlasti u Beogradu, stižu kontradiktorne poruke: jedna namenjena Briselu i Vašingtonu, prvenstveno iz Ministarstva odbrane, da je budućnost Srbije vezana za evroatlantsku budućnost.
Druga poruka vladajućeg Beograda upućuje se Moskvi iz Ministarstva spoljnih poslova i jednog dela vladajuće koalicije – da je Srbija čvrsto vezana za poziciju neutralnosti ili specijalnih odnosa baziranih na tradiciji i istoriji – ukazuje Kesić i napominje da ta kontradiktornost nije rezultat državne strategije kojom bi se zbunili saveznici, već nedostatak društvenog i političkog konsenzusa o tome gde će Srbija biti za narednih pet ili deset godina.
Prema Kesićevom predviđanju, ako Rusija krene da ozbiljno izgrađuje svoj vojni savez (Kesić nije siguran da li je ODKB samo taktika Moskve u diplomatskim igrama sa SAD), pritisak na Beograd će biti još intenzivniji.
– Od nas će tražiti da na neki način budemo prisutni u tom savezu, nekom ruskom pandanu Partnerstvu za mir, čiji je član Srbija, kao i Rusija. Ako se Srbija drži neutralnosti, onda mora postati neformalni član i jednog i drugog saveza – precizira Kesić.
Analitičar fonda Strateške kulture iz Moskve Dragomir Anđelković smatra da je ruski interes, kao i naš, sticanje statusa posmatrača u parlamentarnoj skupštini ODKB. Anđelković kaže da Moskva poziva Srbiju da bude posmatrač, a ne član u „ruskom NATO-u”.
– Neutralnost potvrđena na referendumu ne bi bila ugrožena statusom posmatrača kod Rusa i članstvom Partnerstva za mir – napominje Anđelković.
Prema njegovoj oceni, Srbija je jedina zemlja u dvorištu NATO-a koja se nije opredelila i samim tim NATO tu zonu želi da zatvori. Za Anđelkovića je iznenadno interesovanje ODKB-a za Srbiju, plasirano u ruskim medijima, dodatna mistifikacija, jer taj savez van postsovjetskog prostora ne pokazuje veliki interes da se širi.
Iako je među ovdašnjim analitičarima ta poruka shvaćena kao još jedan probni balon iz Moskve ka Srbiji, ali pre svega Zapadu, Anđelković kaže da ta spekulacija nije zvaničan stav Rusije.
– I da hoćemo da uđemo tamo, ne binas primili – ukazuje on, tvrdeći da Srbija ne sme postati član ni NATO-a ni ODKB-a.
– Vojno-politički savezi su stvoreni da bi jednog dana vodili ratove, a ne da bi bili humanitarna društva – konstatuje Anđelković.
Ako neutralnost Srbije ide na ruku ruskom predlogu novog modela evropske bezbednosti, koji je po mnogim mišljenjima za Kremlj najvažnija spoljnopolitička inicijativa, direktorka centra za Evroatlantske studije Jelena Milić kaže da joj je bilo interesantno kako su ruski zvaničnici pre Putinove posete Beogradu ubacili u javnu raspravu u Srbiji upravo ovo pitanje.
– NATO, EU I OEBS su još pre dve ili tri godine rekli, direktno ili indirektno, da od toga nema ništa i mislim da je bilo ucenjivački od strane ruskih zvaničnika da od naše strane traže izjašnjavanje o predlogu koji je već pase. Jer time stavljaju Srbiju ne samo pred izbor „NATO ili ruska podrška”, već i „članstvo u EU ili ruska podrška” – objašnjava Milićeva.
Da, reći će oni naklonjeniji istočnoj strani. Ali, bar nas nisu bombardovali.
I zato će saga o Srbiji, ovakvoj kakva je, i njenom balansiranju na klizavom putu neutralnosti, tek da se nastavi, jer dilema kom se carstvu privoleti, istočnom ili zapadnom, nije naročito nova. Traje nekoliko vekova.

Kvaka 22: Predajte se, opkoljeni ste
Bivši ministar spoljnih poslova SRJ Vladislav Jovanović izjavio je juče, na skupu „Atlantske integracije – prednosti i nedostaci”, u organizaciji Centra za razvoj međunarodne saradnje, da se „kvaka 22” u politici NATO prema Srbiji, nalazi u činjenici da će eventualnim prijemom Crne Gore, Makedonije i BiH, naša zemlja biti okružena članicama NATO.
– Zato se Alijansa ponaša po principu: Opkoljeni ste, predajte se – rekao je Jovanović, ukazujući da je organizacijom predstojećeg samita NATO u Beogradu, Srbija narušila svoju proklamovanu neutralnost verifikovanu u parlamentu.

Brže nego u EU
– U NATO možemo ući brže nego u EU i članstvom bi Srbija zaštitila svoje nacionalne, ekonomske i bezbednosne interese – rekao je Vladan Živulović, predsednik Atlantskog saveta. Prema njegovim rečima, nedostatak saveznika i pogrešne političke odluke devedesetih godina dovele su Srbiju u poziciju poraženog.

Švedska nad Libijom
Govoreći o razlikama NATO i ODKB, urednik Evroatlantske revije Danijel Šunter kaže da je ruski savez organizacija koja je još uvek u povoju, dok NATO postoji već više od šezdeset godina. Za razliku od NATO, ODKB nema jasnu vojnu komandu i strukturu. Pod okriljem ODKB se povremeno održavaju zajedničke vojne vežbe i postoje planovi stvaranja zajedničkog sistema zaštite vazdušnog prostora.
– Strahovi da ulazak u NATO automatski znači učešće u ratovima širom sveta, instaliranje stranih vojnih baza ili nuklearnog oružja su razumljivi ali nisu osnovani. Uzmimo kao primer aktuelnu vojnu operaciju NATO-a u Libiji. Nemačka je istaknuta članica EU i zapadne alijanse pa ipak ne učestvuje u toj operaciji. Isti slučaj je i sa Slovačkom. Niti učestvuje u toj operaciji, niti se na njenoj teritoriji nalaze strane baze iako je u NATO-u. Za razliku od Nemaca i Slovaka, neutralna Švedska učestvuje sa avionima u operaciji nadziranja zone zabrane letenja nad Libijom – napominje Šunter.
Prema njegovim rečima, to samo govori da danas ni neutralnost ne znači da nećete učestvovati u nekom sukobu, niti da članstvo u NATO nužno znači obavezu da se ratuje po svetu.
– I ODKB i NATO okupljaju geografski povezane države koje imaju slične probleme i izazove, što dovoljno govori o tome da li je logičnije da se bezbednosno povezujemo sa Bukureštom i Budimpeštom ili sa Taškentom i Dušanbeom – napominje urednik Atlantske revije.
Aleksandar Apostolovski

Karlov ugao
• Nismo mi toliko neutralni, koliko smo neutralizovani.
• Nama su Rusi okej, a Amerikanci harašo.
• Četnici bi u NATO, ali partizani ne daju.
• I Buridanov magarac se lomio između dva stoga sena.
• Mi smo umiljato jagnje, ali između dva ovna na brvnu.
•Šta će nama saveznici? Mi svaki poraz obavimo samostalno.
•Rusija ili NATO? Da!
• Porazili smo NATO. I zašto bismo se sada učlanjavali u tu gubitničku organizaciju?
• Bićemo, bre, Švajcarska. Toliko o siru i vojnoj muzici.
• Ne treba nam NATO. Ako zatreba, sami ćemo da se bombardujemo.

23.4.2011, DW, Moskva zavrće ruke Beogradu?

DW, 23.4.2011
Autor: Ivica Petrović, Beograd
Odgovorni urednik: Ivan Đerković

Republika Srpska i Srbija zavrću ruke Federaciji BiH?
Vest da se sa Putinom u Beogradu sastao i predsednik Republike Srpske (RS) Milorad Dodik izazvala je pažnju i u Sarajevu.
Aleksandar Fatić ocenjuje da susret Putina i Dodika sam po sebi ne bi trebalo da brine sarajevske političare, ali da ima razloga za razmišljanje šta će biti kada Južni tok stigne u Republiku Srpsku, i onda preko nje dođe do Sarajeva. Energija je tu deo dila Rusije i Srbije, kaže Fatić.
„Što znači da se faktički ceo taj geostrateški srpski prostor stavlja pod energetsko sponzorstvo Rusije. I bosansko-hercegovačka federacija će faktički zavisiti od dobre saradnje sa Republikom Srpskom i Srbijom za nesmetano dopremanje tog gasa na njenu teritoriju", ukazuje Fatić.

Srbija pravi alternativu EU?
Čitav niz dogovora Srbije i Rusije, kao i najava potpisivanja strateškog sporazuma između dve zemlje, Jelenu Milić podseća na kreiranje alternative u slučaju da bude dovedena u pitanje evropska orijentacija Srbije:
„A evropska orijentacija Srbije nije dovedena u pitanje od strane EU. Poziv i uslovi su i dalje tu. Ta orijentacija je ugrožena zato što vladajuća elita u Srbiji ne čini sve, u stvari čini mnogo toga da sama podrije naš evropski put".
Očigledno je da je sadašnja strategija Vlade Srbije, pred izbore, okrenuta nacionalnoj solidarnosti sa Srbima u Bosni, ocenjuje Fatić. To je sa jedne strane prirodno, ako se ima u vidu sporazum o specijalnim vezama RS i Srbije, kaže on. Ali, sa druge strane je pitanje koliko je to pametno, koliko je provokativno za Zapad, i koliko je to fer prema bosansko-hercegovačkoj državi, zaključuje Fatić.
Jelena Milić smatra da će lakmus papir za Srbiju biti potpisivanje bezbednosnog sporazuma sa EU. To bi značilo da je Srbija praktično odbila ruski predlog, i prihvatila ono što je evropski sistem bezbednosti, ocenjuje Milićeva.

20.4.2011, Kurir, Porodice poginulih radnika RTS traže proširenje postupka

Kurir, 20.4.2011.

BEOGRAD- Porodice radnika Radio televizije Srbije, poginulih u NATO bombardovanju 1999. godine, ponovo su ukazale na neophodnost obnove i proširenje postupka, kako bi se utvrdila potpuna odgovornost za taj zločin.
- Već godinama porodice poginulih nastoje da utvrde sve okolnosti pod kojima se desio taj događaj, ali nailaze na brojne prepreke', navela je direktor Centra za evroatlantske studije Jelena Milić na okrugom stolu "Slučaj RTS 12 godina kasnije - žrtvovanje koje se nastavlja".
Milić je rekla da iako se "stiče utisak da je presudom tadašnjem direktoru RTS Dragoljubu Milanoviću završen taj slučaj, za porodice poginulih nije završen, jer i dalje ne znaju pravi razlog zašto se sve to desilo", kazala je Milić.
Prema njenim rečima, porodice poginulih radnika uputile su 2009. godine zahtev Tužilaštvu za organizovani kriminal "za obnovu i proširenje postupka u slučaju mogućeg žrtvovanja 16 radnika RTS".
U odgovoru koji je krajem prošle godine stigao od Tužilaštva, navedeno je da je Ministarstvu odbrane uputilo zahtev za prikupljanje potrebnih obaveštenja, dokumentacije i obavljanje određenih provera, ali da na taj zahtev još nije u potpunosti odgovoreno, kazala je Milićeva.
Pravni zastupnik majke poginulog radnika Žanke Stojanović, Dragoljub Todorović, ukazao je da je ceo taj slučaj vođen na "skandalozan način" i da se postupak, sa 10 optuženih na početku, sveo samo na jednog osuđenog čoveka.
- Tadašnji direktor državne televizije osuđen je za delo protiv opšte sigurnosti, što je neprihvatljivo, ali ta presuda je konačna, naveo je on, ukazujući da je "osnovni problem što ne postoji volja da se taj slučaj reši".
U vazdušnom napadu NATO avijacije na zgradu državne televizije u noći između 22. i 23. aprila poginulo je 16 radnika RTS-a. U junu 2002. godine, bivši direktor Radio-televizije Srbije Dragoljub Milanovic osuđen je na 10 godina zatvora zbog odgovornosti za njihovu pogibiju.