24.3.2011, RFE, Korak dalje u srpsko-ruskim odnosima

Radio Slobodna Evropa – 24.3.2011.
Ognjen Zorić

Beograd oblepljen slikama Vladimira Putina i poruke koje su ruski premijer i srpski zvaničnici razmenili tokom njegove posete, potvrdili su već poznatu privrženost Srbije, zemlje koja je na putu evropskih integracija, čvrstim ekonomskim i političkim vezama sa Moskovom.
Ti odnosi će uskoro, kako to vole da kažu srpski zvaničnici, biti „krunisani" stavljanjem potpisa na Sporazum o strateškom partnerstvu. Mada se na tom dokumentu još radi i srpski čelnici nisu potpuno upoznati sa njegovim sadržajem, potpredsednik vlade i ministar policije Ivica Dačić, siguran je da će on predstavljati korak dalje u srpsko – ruskim odnosima
„Sa Kinom smo takođe potpisali takav Sporazum. Takav Sporazum je u pripremi i sa nekim zapadnim zemljama. Kada imate Sporazum o strateškom partnerstvu, znači da vi, na celokupnom planu, razvijate dobre odnose. To znači da se te dve zemlje smatraju partnerima, bez obzira što su u pitanu zemlje sa veoma različitim političkim uticajem, veličinom i ekonomskom snagom. To je simbolički važno, da Srbija ima takve sporazume sa najvažnijim zemljama, koje, na neki način, vode međunarodnu politiku", rekao je Dačić, nekada bliski saradnik Slobodana Miloševića, koji dodaje da je uveren da Sporazumom neće biti ugrožen put Srbije ka Evropi.
„Srbija je odredila svoj strateški prioritet i to je priključivanje EU. Na tom putu, Srbija svakako nema razloga da povlači poteze koji bi ugrožavali taj put, niti mislim da partnerstvo sa Rusijom na bilo koji način može biti nešto što bi ugrozilo ostvarenje tog cilja", kaže Kolundžija.

Rusija će pratiti evropske integracije
Zvaničnici Evropske unije, za sada, ne žele da se izjašnjavaju o uticaju Sporazuma na dalji put Srbije ka Evropi. Putin je, s druge strane, u Beogradu rekao da će Rusija, zajedno sa Srbijom pratiti njene evropske integracije.
Takav stav je Jeleni Milić iz Centra za evroatlanske studije, privukao najviše pažnje od svega rečenog tokom boravka ruskog premijera u Srbiji.
„Mislim da je za to pre svega nadležna EU, ne Rusija, čak ne ni Srbija. Mislim da nikako ne smemo zaboraviti izjavu ambasadora Rusije u Beogradu Aleksandra Konuzina, da se svi aspekti razgovora, pogotovu politički, odvijaju pod kišobranom ruskog predloga o novoj bezbednosnoj arhitekturi i da se od Srbije očekuje da iznese svoj stav o tome", ocenila je Jelena Milić.
Uz političke i ekonomske, Srbija sa Rusijom jača i vojne odnose. Ministar odbrane Dragan Šutanovac smatra da je saradnja sa ruskom vojskom potrebna kako bi se pratili politički odnosi, koji su, kako je ocenio, tokom Putinove posete uzdignuti na viši nivo. On je rekao i da ne postoje nikakva uslovljavanja od strane Rusije o tome koliko ćemo imati prijatelja na vojnom nivou.
„Nismo imali nikakva uslovljavanja od strane naših partnera, a o vojnoj saradnji ćemo razgovarati, očekujem da ćemo u ovoj godini imati direktan kontakt sa ministrom odbrane Ruske Federacije i tada ćemo konačno uobličiti potrebu za svim onim što je neophodno u saradnji. Mi smo potpisali plan bilateralne vojne saradnje sa vojskom Ruske Federacije i on će se ralizovati ove godine", kaže srpski ministar odbrane.
Vladimir Putin je, tokom boravka u Beogradu, rekao da bi eventualni ulazak Srbije u NATO, bio protivan interesima Rusije. Član Političkog saveta opozicione Liberalno demokratske partije, Bojan Đurić, siguran je da bi odluka da se ne pristupi NATO usporila i evropske integracije zemlje.
„Ključna pitanja vezana za naše evropske integracije zahtevaju i odgovore na pitanje kakvi su naši strateški odnosi sa Rusijom, per svega mislim na neophodnost da se donese odluka o ulasku u NATO. Nikada, ili bar ne u dogledno vreme, neće doći takav direktan zahtev prema Srbije iz Brisela, ali je sasvim očigledno da će put Srbije prema EU trajati dvostruko ili trostruko duže ukoliko se ne donese odluka o ulasku u NATO. Svako odugovlačenje Srbije da donese takvu odluku biće, neminovno, i u Briselu posmatrano kao posledica činjenice da Beograd želi da ima sa Moskvom nekakve odnose koji nisu legitimni sa stanovišta naših evro-integracija, ili da, sa druge strane Moskva vrši pritisak prema Srbiji koji nije karakterističan za druge zemlje", rekao je poslanik LDP-a Bojan Đurić.
Odnos Rusije prema ulasku Srbije u NATO, Jelena Milić iz Centra za evroatlanske studije, tumači kao mešanje u unutrašnje poslove druge države.
„Ovo je sada jedna nova doza, ako smem tako da kažem, političke agresivnosti kojom Rusija svoju zonu uticaja proširuje i na Zapadni Balkan. Smatram da je to mešanje u unutrašnje poslove jedne druge suverene i nezavisne zemlje", ocenila je Jelena Milić.

7.3.2011, FoNet, CEAS protiv imenovanja Stankovića

FoNet, 7.3.2011, 14:21

BEOGRAD - Centar za evroatlantske studije (CEAS) smatra da bi imenovanje bivšeg ministra odbrane Zorana Stankovića, "koji je imao vrlo kompleksan odnos sa haškim beguncem Ratkom Mladićem i ambivalentan stav prema njegovom hapšenju", na mesto ministra zdravlja bio vrlo štetan politički potez.

7.3.2011, Danas, Srbija ne čini sve da locira i uhapsi begunce

Danas, 7.3.2011.
Autor: Snežana Čongradin

Ukoliko Srbija ne ispuni obaveze prema Haškom tribunalu u narednih nekoliko meseci, nerealno je nadati se sticanju kandidature za članstvo u Evropskoj uniji, odnosno, ispunjenju proklamovanog cilja aktuelne Vlade Republike Srbije, uoči isteka četvorogodišnjeg mandata, početkom sledeće godine. Takođe, teško je zamislivo da status kandidata za članstvo u Uniji ne bude uslovljeno hapšenjem i isporučenjem Ratka Mladića, s obzirom na niz dokaza koji su u poslednjih nekoliko meseci izašli u javnost o tome kako je optuženi, za najteže zločine u modernoj istoriji Evrope, uživao zaštitu vlade Vojislava Koštunice i njegovih tajnih službi.
S obzirom na činjenicu da niko od njih još nije pozvan na odgovornost, uveravanja koja Srbija može da pruži u kontekstu tvrdnji da čini sve kako bi locirala i uhapsila Ratka Mladića izvesno ne mogu delovati nesumnjivo i zadovoljavajuće za specijalnog tužioca Haškog tribunala Serža Bramerca.
Nakon njegove prošlonedeljne posete, tužilac za ratne zločine Vladimir Vukčević preneo je domaćoj javnosti da je Bramerc rekao da je saradnja Srbije sa Tribunalom u Hagu dobra. Vukčević je novinarima, nakon razgovora sa Bramercom, rekao da će haški tužilac ponovo doći u Srbiji, pre podnošenja izveštaja Savetu bezbednosti UN u junu, i izrazio nadu da će saradnja Beograda sa Haškim tribunalom u tom izveštaju biti ocenjena kao dobra. Vukčević iznosi ovakve tvrdnje kao ishod susreta sa Bramercom, godinama unazad. I za vreme vlade Vojislava Koštunice, „zaštitnika" Mladića. Zbog toga su one u statusu fraza, iza kojih, opravdano je sumnjati, stoji prikrivanje prave istine. On je čak odbacio Bramercove navode iz razgovara s evropskim poslanicima da je nedovoljan broj ljudi u Srbiji uključen u potragu za Mladićem i Hadžićem i dodao da je 10.000 ljudi faktički zaduženo za potragu za Ratkom Mladićem. „Svaki policajac na ulici, između ostalog, ima obavezu da kada primeti lice koje iole liči na bilo kojeg haškog optuženika, da to proveri, da legitimiše lice. Svakog momenta 10.000 ljudi u Srbiji traga za haškim optuženicima", rekao je Vukčević.
„Tužilaštvo za ratne zločine jeste dobilo mandat da procesuira jatake, kao i generalnog inspektora službi, ali to sve navodi na zaključak da je u pitanju ispunjavanje forme a ne suštine", ocenjuje za Plave strane Jelena Milić, direktorka Centra za evroatlantske studije.
Ona podseća na nedavno penzionisanje zamenika načelnika GS VS Mladena Ćirkovića, bez profesionalne odgovornosti, iako se on dovodi u vezu sa smrću vojnika u Leskovcu, što, kako tvrdi, ni on ni VS ni ministar odbrane Dragan Šutanovac, nikad nisu demantovali.
„Srpska vlada sada je očito slabija ako ne i u rasulu. Teško je u takvim okolnostima verovati da Srbija čini sve da locira i uhapsi begunce. Ako nije u stanju da pod kontrolu stavi javna preduzeća poput Kolubare, teško je verovati da je u stanju da stavi pod kontrolu vojsku i službe koje su, u najmanju ruku, institucije opstrukcije nalaženja ako ne i institucije skrivanja begunaca", naglašava Milićeva.
Ona podseća da je Srbija dodatno devalvirala svoju reputaciju predlogom G17 plus da Zorana Stankovića, čoveka koji je rekao da ne bi prijavio Ratka Mladića, predloži za ministra.
„Poražavajuće je licemerje državnog vrha, koji posle Bramercove posete tvrdi da i dalje čini sve, a s druge strane mlako reaguje, i to tek posle nezadovoljstva EU ambasadora, na ovakav potez koalicionog partnera. Bode oči i odsustvo reakcije LDP na taj sramni predlog, ili ga ja nisam videla. Stanković je na mesto ministra odbrane došao neposredno posle ubistva vojnika u Topčideru. On je roditeljima umesto istraga, nudio izmirenje računa za struju", naglašava Jelena Milić.
Ona tvrdi da ministar Šutanovac, kroz „skoro totalnu kontrolu medija koju DS sprovodi u Srbiji uspeva da u fokus sve više stavi profesionalizaciju vojske, koja zaista jeste neupitno velika stvar".
„To je razlog zbog kojeg se i civilni sektor usteže da njega i to ministarstvo poveže sa problemima skrivanja jataka i odgovornosti za ubistva vojnika u Topčideru i Leskovcu. Šutanovcu i civilni sektor i reformska opozicija daju card blansh zbog navodne NATO retorike koja istinski nikad neće proći sa ovakvom politikom prema Kosovu, koji takođe kreira DS, a čiji je Šutanovac istaknuti funkcioner, što se izgleda zaboravlja. Postoji suviše tragova koji upućuju da su vojska i službe glavni žaštitnici begunaca i jataka. Diskvalifikacije CEAS koje kreira ministar Šutanovac u Skupštini Srbije, pre neki dan, ne vode rešenju ubistava vojnika. Podsećam, on nikad nije izneo nijednu korekciju onoga što dokazujemo, već je u nedostatku argumenata pribegao diskreditaciji organizacije civilnog društva u najboljem Miloševićevom maniru. Srbija ne kontroliše vojsku i službe, i o tome se mora govoriti da bi se to prevazišlo. Ovo je važno zato što nam Brisel poručuje da će prilikom utvrđivanja šta tačno znači puna saradnja sa Hagom, Bramerc uzimati u obzir upravljanje bezbednosnim strukturama, njihovu transparentnost i dostavljanje potrebne dokumentacije Hagu", zaključuje Jelena Milić, direktorka CEAS.

25.2.2011, RFE, Razlozi ćutanja Beograda o Libiji

Radio Slobodna Evropa, 25.2.2011.

Da li je Srbija trebalo da se odredi prema krvivim dešavanjima u Libiji?
Predsedavajući Odbora za evropske integracije Skupštine Srbije Laslo Varga nema dilemu - "Trebalo je to da učini i ni u kom slučaju nije smela da ćuti":
"Nažalost, to je još jedan od onih slučajeva kada svesno ili nesvesno, slučajno ili ne, praktično ne delimo stav Evropskom unijom po nekom pitanju. Poslednjih nekoliko meseci i godina je bilo dosta slučajeva kada je EU donela mnoge političke deklaracije povodom raznih pitanja, a u jednom broju slučajeva Srbija se nije priključila tim stavovima", kaže Varga.
Oglasilo se Ministarstvo odbrane Srbije, ali u drugom kontekstu.Osim
Budući da su Srbija i Libija imale intenzivnu privrednu saradnju, posebno vojnu, može se prepoznati i jedan od razloga ćutanja srpske strane
što je demantovalo da pripadnici vojske na bilo koji način učestvuju u aktuelnim događajima, takođe je saopštilo da je suspendovalo sve zajedničke aktivnosti koje je u prethodnom periodu imalo sa Ministarstvom odbrane Libije.
"Mi sa Libijom imamo veoma dobre odnose i veoma veliku privrednu razmenu, pre svega u oblasti naoružanja i vojne opreme. Mi dosta toga izvozimo u Libiju. Imamo potpisane mnoge trgovinske aranžmane sa Libijcima", kaže Zoran Dragišić sa Fakulteta za bezbednost:
S druge strane, Jelena Milić iz Centra za evroatlanske studije, ovim povodom upozorava:
"Poslednje dve, tri godine Srbija sebe izlaže velikim bezbednosnim rizicima time što izvozi oružje i municiju vrlo kontroverznim režimima. U srpskoj javnosti je jednostavno neprihvatljivo otvoriti temu koliko to Srbiju košta. Ne samo u ekonomskom smislu, nego u smislu reputacije, a na kraju krajeva i u bezbednosnom smislu."

Zahvalnost zbog Kosova
I dok sa svih strana, a posebno iz Evropske unije, stižu osude zločina nad civilima u Libiji , zvanični Beograd – ćuti. Ne prvi put.
Nesklad sa Evrospkom unijom tog tipa manifestovao se i za vreme usvajanja rezolucije koja je osudila odnos Irana prema pitanju ljudskih prava, kao i bojkot dodele Nobelove nagrade kinsekom disidentu Liu Siaobou.
Lasla Vargu posebno čudi jedna druga činjenica:
"Da se u ovom slučaju Evropska unija sa Ruskom Federacijom, u jednoj zajedničkoj izjavi visoke predstavnice i ministra spoljnih poslova Rusije, osuđuju dešavanja u Libiji. Tim pre je čudno što Srbija praktično ćuti, ili nema stav po ovom pitanju."
U ovom potezu, Jelena Milić delom prepoznaje i zahvalnost Srbije Libiji zbog nepriznavanja Kosova:
"I da nas je to, zaista, dovelo da na međunarodnoj areni budemo viđeni kao prijatelji sa vrlo nepopularnim autoritarnim režimima."
Srbija i Libija, poslednjih godina, nastavile su tradicionalno prijateljstvo koje je u svetu nesvrstanih ova afrička zemlja imala sa Titovom Jugoslavijom.
Samo šest meseci nakon što je stupio na dužnost, Boris Tadić je postao prvi srpski predsednik koji je posetio Libiju. Tadić je posetio Gadafija još tri puta, a od njega je dobio i orden.
Brojne su i posete srpskih ministara: spoljnih poslova Vuka Jeremića, odbrane Dragana Šutanovca, trgovine Slobodana Milosavljevića, prosvete Žarka Obradovića, kao i predsednice Skupštine Slavice Đukić Dejanović.
U ćutanju Srbije, sociolog Zagorka Golubović vidi još jedan bitan razlog:
"Emocije! Ja sam sinoć čula u nekom komentaru, kaže – "Mi se nećemo negativno izražavati o prijateljskim zemljama". A Libija je, do dana današnjeg, shvaćena kao prijateljska zemlja u odnosu na Srbiju. Dakle, tu su odnosi malo drukčiji. Vi nemate tu nepristrasan odnos kao što imate u Egiptu - jer Naser je davno umro, kao što imate u Tunisu i ostalim zemljama. Ovde se, prosto, uzdržano reaguje."

23.2.2011, Peacefare, Is Belgrade really looking for Mladic?

Peacefare.net, 23.2.2011

My colleagues at the Center for Euro-Atlantic Studies in Belgrade are having a hard time getting their statement on the occasion of the visit of the Chief Prosecutor of the International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia published in Belgrade (for more background on the cases mentioned here, see here). So here it is, for those who want it (please contact them, not me, for more information): Trajka Stamenkovića 2, 11000 Beograd, tel: 412 5708, e-mail: Ova adresa el. pošte je zaštićena od spambotova. Omogućite JavaScript da biste je videli., www.ceas-serbia.org

Public announcement on occasion of visit of ICTY's chief prosecutor, Mr. Serge Brammertz
CEAS believes that the statements made by the top government and politicians given to Serbian media after their meetings with Mr. Brammertz, claiming that Serbia is doing its best to locate and arrest the Hague fugitives, Mladić and Hadžić, are incongruent with the facts.
CEAS reminds that Miodrag Ivanović, father of the soldier Srđan Ivanović, has repeatedly declared in public, most recently in the program "Reaction" on TV station B92, that in the months before his death in the summer of 2005, his son used to drive general Mladen Ćirković, the then commander of Pristina Corps, and the Hague indictee Ratko Mladić.This statements have never been denied by the Army or MOD. Nevertheless, Ivanovic was never heard as a witness.
The Serbian Army has recently retired Mladen Ćirković from the position of Deputy Chief of the General Staff of the Military, failing to rally their strength or to show good will to examine at least his professional responsibility, if not the criminal one, for the violent deaths of three soldiers on regular military service in the barracks of Leskovac, in the period 2004-2005 (the case of Leskovac soldiers: Ivanović, Kostić, Žarković), while he was the commander of Pristina Corps, directly in charge of the matter.
CEAS reminds the public that the Minister of Defense, Dragan Šutanovac, recognized the existence of the Leskovac case last winter, for the first time, during a debate in the Assembly when he replied to the a DSS representative with the following words: "Would you like me to remind you about the affairs in the Serbian Military at the time when you governed Serbia? Would you like me to tell you about Leskovac? About Vranje? About Topčider, Mr. Tomić?" Unfortunately, this confession, which appears accidental and extorted in the absence of other arguments, rather than a desire to finally clarify these cases, went by without an adequate reaction of the public or competent authorities and, first of all, without any supplementary explanations by the Minister Šutanovac.
CEAS has recently, pursuant to the Law on Free Access to Information, received replies from competent judicial authorities related to the cases of Leskovac and Topčider. They confirm a series procedural faults and actions which are uncustomary in judicial practice.
In the Ivanović case, the prosecution of jurisdiction in Leskovac, therefore a state authority, has submitted argumented proposals for implementation of additional investigative actions for four times. All the four proposals were rejected by the competent court chamber and the judge Mihajlo Petrović, who was reelected during the reform of judicial system. CEAS finds that the most important check which should have been made during the investigation was the exhumation of the late Srđan Ivanović's body. Given the incomplete details from the forensic records, there is no other way to ascertain the way in which heroin was injected in the late Ivanović's body, whether he took it on his own or after employment of force, and whether he had consumed drugs before. It is also a big failure that there was no hearing of the sergeant Dragan Đorđević, the last person seen with the late Ivanović, later on convicted for the criminal act of narcotics distribution.
Likewise, in the other two cases of Leskovac, a series of drastic procedural faults has been confirmed, violating the injured party's right to trial in a fair and reasonable time period.
CEAS informs the public that the Higher Prosecutor's Office in Belgrade has been keeping the Topčider case since 1 January 2010, failing to initiate proceedings for more than a year. This is intolerable, since it has been indisputably confirmed by investigative actions that the soldiers in Topčider were killed by a third person. CEAS believes that the case needs a series of investigative actions, which have not been taken so far and would lead to a reliable assessment whether someone was hiding in the facility in front of which the guardsmen were killed. We believe the members of the National Council for Cooperation with the ICTY should be relieved of the obligation to keep the state secret, in order to assess whether they have any knowledge about the movements of Ratko Mladić at the time. This could be achieved only by actions of investigative judge after all the authorized persons who deal with detecting of Ratko Mladić's residence are relieved from the obligation to keep the state secret.
CEAS finds it particularly important that the former Minister of Justice, Zoran Stojković, at some point stopped the investigation against several generals of the Serbian Military for hiding of Mladić, and the investigation against general Tomić has been recently reopened. CEAS welcomes the fact that the Prosecutor's Office for War Crimes is now competent for processing of Ratko Mladić's harbourers.
CEAS remarks that the Government of Serbia and the Ministry of Defense have finally managed to appoint the general inspector who shall be in charge of controlling the information and secret services' operations. CEAS invites the new inspector Božidar Banović, Miodrag Rakić, President Tadić's Chief of Staff and coordinator of secret services' operations, and the Assembly Committee for Defense and Security, to examine possible influences of the services on the cases of Leskovac and Topčider, mindful of all the proved judicial faults and the inability or lack of political will in the Ministry of Defense and Serbian Military to identify the faults and punish those in charge of the violent deaths of soldiers, now obviously related to hiding of Ratko Mladić.
CEAS invites all national and international protagonists who evaluate the successfulness of reforms in judicial system so far and who shall monitor the future steps in the process, to pay attention to these cases as they may be referent for identification of the degree of judiciary independence in Serbia.
CEAS finds it impossible to discuss successfulness of reforming processes in Serbian Military, defense and security systems, and particularly establishment of democratic control over the army and services, until these cases are completely resolved and Mladić and Hadžić arrested.
If the western international community is really determined to arrest Mladić and Hadžić, it must demand from Serbian government, if the latter do not show interest on their own initiative, to provide answers about all the circumstances in the Leskovac and Topčider cases.

Belgrade, 23 February 2011