16.6.2011, Tačno, Srbija se izvukla, i ostavila RS da bude sama genocidna

Tačno, 16.6.2011
Datum i vrijeme: 16.6.2011. u 16:34h
By: Snežana Čongradin, Matja Stojanović

Upravo sam se vratila sa velike konferencije u Sarajevu, u organizaciji Centra za transatlantske odnose Jons Hopkins univerziteta iz SAD. Niko iz Republike srpske nije došao, namerno, niko od RS medija nije preneo, kaže u intervjuu za tacno.net Jelena Milić, direktorka Centra za Evroatlanske studije u Srbiji.
*Kako komentarišete izjavu Milorada Dodika da BiH neće ući u EU, ukoliko RS ne dobije autonomiju?
-Razumem je kao poslednje trzaje njegove ucenjivačke politike, koji su kulminirali nešto pre hapšenja Mladića. To mi, inače, govori da je on bio obavešten da će Srbija biti prinuđena da isporuči Mladića, i da sada reducira štetu kako zna i ume. Ne zaboravite, Srbija se izvukla, i ostavila RS da bude sama genocidna, s ozbirom na način na koji se odnosila prema stalnom sudu pravde, i na koji način je tamo delovala. Istovremeno, političarima se šalje poruka da se mora komunicirati u BiH.
*U intervju za agenciju AP Milorad Dodik je rekao da su bosanski Srbi žrtve u BiH.
-Izjava da je RS žrtva BiH, zaista je neprimerena u kontekstu što se u BiH dešavalo, i ko je podneo najveće civilne žrtve. Ne zaboraviti 33.000 stradalih Bošnjaka, kao ni da je RS nastala nakon genocida u Srebrenici. Dalje ne bih kometarisala.
*Kako se onda ispostavilo da Dodik, koji negira genocid u Srebrenici, dolazi u priliku da ucenjuje EU, odnosno da evropski put cele BiH zavisi od političara kakav je Dodik?
-Evropski put zavisi pre svega od građana BiH. Oni moraju, kao i mi u Srbiji, da budu svesni "geografske sreće", da imamo mogućnost evroatlantskih integracija. Vidite da reforme širom sveta ne idu tako lako i uspešno, kao što je to bilo u istočnoj Evropi koja je takodje imala istu sreću, i pametno je iskoristila. Zavisi i od političara u Federaciji. Zavisi i od RS. Ali, i od same EU. Ali stiče se utisak zaista da je Dodik žestoko preterao. Vlada RS tri godine finasira takozvani istorijski projekat Srebrenica, koji negira prirodu i razmere srebreničkog genocida! A ovamo se kune u Dejton koji traži saradnju sa Međunarodnim sudom za ratne zločine u Hagu, koji je već sedmorici presudio baš za genocid.
*Da li je, po vašem mišljenju, pristup Ketrin Ešton u rešavanju problema vezanih za odluku o raspisivanju refenduma u RS, razgovorima sa Dodikom, bio dobar, odnosno da li bi bilo efikasnije da je EU primenila mere za sankcionisanje političara u BiH, koje je usvojila u martu?
-“Soft power” Evropske unije je dobra stvar. Ponekada, strpljenje i sporost su najbolje mere, ako rezultiraju temeljnim promenama, a bez potresa. Razumem potrebu da se, toliko godina posle rata, stvari ne rešavaju drastičnim metodama. No, izgleda mi da je Gospođa Ešton bila pogrešno informisana, od strane Lajčaka, o stvarnoj situaciji. Nekako je i ona ponovila grešku koju su učinili i Rusi i Italijani i Srbi, tretirajući Dodika kao državnika, a ne kao predsednika jednog. Pitanje je - zašto ga nije primila u delegaciji EU u Sarajevu? Ipak, može se čuti da sve više zapadnih diplomata Sarajevu i Beogradu poručuje kako treba zaboraviti prošlost, i okrenuti se budućnosti. To je pogrešno, sve dok se ne utvrdi i prepozna šta se to dešavalo, i dok se ne identifikuju ne samo krivi pojedinci, već i odgovorne institucije i vlade. Šta to inače znači, da Tadić zaboravi Hadžića? Zbog čega je onda Mladić bio uslov? Ne bi trebalo žuriti sa pomirenjem, bez neupitne istine. A sve dok je Dodik tako brutalno negira, ja razumem što u Sarajevu postoji rezignacija.
* Kako vidite odnos Borisa Tadića prema problemima u BiH? Mnogi ocenjuju njegov pristup kao kontradiktoran. Da li Tadić podržava celovitost BiH, kako deklarativno tvrdi, ili je njegov cilj samostalna RS, koja bi se kasnije pripojila Srbiji?
Gledala sam sinoć (15.6.2011) intervju sa Borisom Tadićem na RTS. Taman sam pomislila kako je to odličan intervju – “ako neko misli da ću i ja isto kao Slobodan Milošević... neću isto kao Sloba…”, kad odjednom “velika Albanija je politička opcija i mi imamo alternativu”… Ipak, mislim da ne moraš da imaš alternativu ako je predlog loš. Kažeš, to ne dolazi u obzir i tačka. Dodika je, pre referenduma, bilo isuviše u srpskim medijima. Tretiraju ga kao državnika, energetske dilove sa Italija i Rusija prave s njim umesto sa predstavnicima višeg državnog nivoa BiH, tako da mu ja još uvek ne verujem. Ipak, nadam se da, ako hoćemo i datum, a ne samo kandidaturu, da će i odnos prema BiH biti postavljen kao uslov Evropske unije. EU ima problem u BiH, što se moglo videti u slučaju Ketrin Ešton. Njima ne treba dodatni problem koji Srbija stvara. Analogno, isto važi i za EULEX.
*Koliko je zastupanje ideje o podeli Kosova, koju najviše spominje Ivica Dačić, potpredsednik Vlade i ministar policije, i nezvanično zagovara kao najbolje rešenje za Srbiju, u vezi sa politikom Srbije prema BiH?
U vezi je i sa Kosovom, ali i sa činjenicom da Srbija vidi da u BiH postoji podela u Vijeću (Savetu) za implementaciju mira - Amerikanci, Japanci i Britanci na jednoj strani, a Rusi, Italijani i još neki na drugoj. Takođe, i sa činjenicom da pet zemalja EU nije priznalo Kosovo. Srbija igra i na one podele koje postoje unutar zapadne međunarodne zajednice, a ne samo one između zapada i Rusije, ne obraćajući pažnju na cenu po Srbiju. Modernu, zaokruženu Srbiju, sa EU perspektivom
* Da li se slažete sa predsednikom LSV, Nenadom Čankom da bi Dobrica Ćosić trebalo da odgovara zbog ratnohuškačke politike i širenja govora mržnje, kao i uloge koju je imao u ratnim sukobima?
-Potpuno se slažem sa takvim stavom.
* Da li je politika Borisa Tadića povezana sa ideologijom Dobrice Ćosića i u kojoj meri, odnosno na koji način?
Odgovor je – da i ne. Tadić igra i “na crveno” i “na crno”. To nije dobro na duge staze, jer mislim da je principijelnost najbolji saveznik malih država. “Crveno i crno” je igra za velike sile, a ne državice.
* Da li mislite da će aktuelna vlast u Srbiji zaista ostvariti ono što je najavila, a to je kažnjavanje svih onih koji su učestvovali u skrivanju Ratka Mladića?
-Nažalost mislim da neće. Ko se uopšte seća da je i Karadžić godinama uspešno bio na slobodi. Ali smatram da je to pitanje bitno, i nadam se da će zapadna međunarodna zajednica da insistira na tome. Takođe, nadam se da će i Serž Bramerc insistirati na tome. Šokirana sam drskošću Ministarstva odbrane koje je izjavilo kako smo sami sproveli svoju internu istragu, tvrdeći da vojska Srbije nije pomagala od 2002. godine, uprkos tolikim indicijama. Morala bi se sprovesti eksterna istraga o tome, a ne ovako - kadija te tuži, kadija ti sudi.
* Da li bi Vojislav Koštunica trebalo zbog toga da odgovara, i da li se to čini verovatnim?
-Mislim da bi Vojislav Koštunica trebalo da odgovara za to. Međutim, ministar odbrane Dragan Šutanoac i predsednik Srbije Boris Tadić ga upravo izjavama da je Srbija potpuno čista kada je to u pitanju, od zakona o saradnji sa Hagom, iz 2002. godine. Srbija traži da joj se po tom pitanju veruje na reč, dok za to vreme zapad ćuti.

13.6.2011, RFE, Porodice ubijenih gardista traže da se sasluša Mladić

Radio Slobodna Evropa, 13.6.2011.
Pravni zastupnici porodica gardista Dragana Jakovljevića i Dražena Milovanovića, koji su 5. otobra 2004. godine ubijeni u vojnom objektu Karaš u beogradskom naselju Topčider, predali su zahtev da se o tom slučaju sasluša haški optuženik Ratko Mladić.
Razlog su sumnje da se u vreme stradanja dvojice vojnika, u tom objektu krio upravo Mladić ili neki drugi haški optuženik, te da su gardisti ubijeni jer su videli nekoga ili nešto što nije trebalo.
Gotovo sedam godina traje agonija porodica Jakovljević i Milovanović, čija su deca pronađena kako sa prostrelnim ranama od vatrenog oružja, mrtva leže u ograđenom prostoru vojnog objekta Karaš, kasarni Gardijske brigade u Beogradu.
Pravni zastupnici porodica nadaju se da će istragu, koja i dalje tapka u mestu, pokrenuti hapšenje Ratka Mladića, za koga se sumnja da se u vreme njihovog ubistva krio upravo u objektu Karaš.
Advokat Čedomir Stojković, predao je zahtev Višem sudu i Tužilaštvu da Mladića sasluša i dobije odgovore na sledeća pitanja: „Da li je on bio u objektu „Karaš“ 2004. godine? Da li je neko drugi od haških optuženika, po njegovom saznanju, tamo bio i boravio? Da li je njegovo obezbeđenje tamo boravilo? Ako jeste boravilo, da li je boravilo sa znanjem Generalštaba ili bez tog znanja? Da li je on obavešten ili zna neke okolnosti povodom ubistva dvojice gardista?“
Predsednik Nacionalnog saveta za saradnju s Hagom, Rasim Ljajić, odgovara međutim da se Mladić, iako jeste bio skrivan u vojnim objektima, u Karašu
nije krio.

Da li će se ikada otkriti istina o ubistvu gardista
„Tačno je da je, u jednom periodu, dok se Mladić skrivao u svojoj kući i vojnim objektima, njegovo obezbeđenje, njih 40-ak, boravilo u samačkom hotelu u okviru kasarne "Topčider", ali ne i u okviru kasarne u "Karašu", gde se dogodio to ubistvo. To su zvanične informacije koje ja mogu da kažem. Da li je bilo nešto van toga, zaista nije u mom domenu niti imam takva saznanja", kaže Ljajić.
Od 5. oktobra 2004. godine do danas, javnost je uspela da iskroji barem deset različitih verzija o tome kako su Dragan i Dražen stradali. Porodice i deo javnosti najviše je naljutila ona izneta u saopštenju koje je potpisao kapetan Vuk Tufegdžić, istražni sudija Vojnog suda u Beogradu, a po kojoj su se vojnici poubijali međusobno.
“Smrt vojnika nastupila je kao posledica ranjavanja iz vatrenog oružja koje su dužili, bez učešća trećeg lica", saopštio je Tufegdžić 8. oktobra 2004. godine, tri dana nakon tragedije.

"Tražimo samo istinu"
Državna nezavisna komisija utvrdila je međutim da je vojnike ubila upravo treća osoba ili osobe, što je potvrđeno i u izveštaju forenzičara Ljubiše Dragovića i balističara FBI Stiva Kaspera.
Uprkos tome, slučaj nije mnogo odmakao, kaže Predrag Savić, jedan od advokata koji zastupaju porodice. On traži da se istraži zašto kasarna nije bila zaštićena, odnosno da se sazna kako su vojnici ubijeni u, kako se tvrdi, najbezbednijem vojnom objektu.
“Oni koji je trebalo da preduzmu mere i da rade svoj posao, nisu ga radili. Da su ga radili, vojnici bi danas verovatno bili živi, a ovi ljudi, koji stoje iza mene, danas bi verovatno gajili unučad, a ne posećivali grobove svoje dece”, rekao je Savić.
Roditelji ubijenih vojnika iscrpljeni su različitim teorijama i ogorčeni blaćenjem njihovih mrtvih sinova, te se očevi Janko Jakovljević i Petar Milovanović nadaju da će Ratko Mladić pomoći da se istina konačno sazna.
“Tražimo od Tužilaštva, a lično molimo i Ratka Mladića da pomogne u rasvetljavanju, da kaže sve što zna... Znamo da je veliki deo iz njegovog obezbeđenja radio u Topčiderskoj kasarni, znamo da kamere nisu radile na tom značajnom mestu na kome su vojnici ubijeni, imamo dosta saznanja koja vode ka tome da Ratko Mladić zna šta se desilo na Topčideru toga dana”, rekao je Janko Jakovljević.
Milovanović: Imamo sve dokaze, sve... Ali sudstvo i država ništa ne preduzimaju. Zato smo došli i tražimo da se ispita general Mladić.
„Mi tražimo samo istinu. Imamo sve dokaze, sve... Ali sudstvo i država ništa ne preduzimaju. Zato smo došli i tražimo da se ispita general Mladić i da saznamo istinu o tome kako su poginuli Dražen i Dragan“, kaže Petar Milovanović.
Slučaj Gardista sa Topčidera, snažno je odjeknuo u srpskoj javnosti, koja godinama apeluje da se ukloni misterija koja ga prati. Kako njihova smrt ne bi ostala nerazjašnjena, oformljen je i projekat “Stop zaboravu – Afera Topčider”.
Jelena Milić iz Centra za evroatlantske studije koji taj projekat sprovodi već pet godina, smatra da bi država morala da uvaži zahtev porodica.
“Mislim da, kada je skupila snage i političke zrelosti da uhapsi Mladića, da bi jako dobro bilo da se skupi snaga i ispitaju sve okolnosti tragedije u Topčideru, inače će zaista ispasti da je napravljen ili neki dil sa Mladićem ili sa samima sobom da se isporuči Mladić, ali ne i da se pročešlja Srbija i konačno razdvoji od tog kancerogenog tkiva koje je izjeda”, ocenila je Jelena Milić.
Predstavnici advokatskih kancelarija "Batić" i "Predrag Savić", koji zastupaju porodice, kažu da izručenje Mladića Hagu nema veze sa njihovim zahtevom za saslušanje i da bi to moglo da se obavi i u Sheveningenu.
U narednom periodu, najavljuju da će od Ustavnog suda tražiti da istraži propuste u dosadašnjoj istrazi, a da će se, u slučaju da taj zahtev bude odbijen, žaliti i sudu za ljudska prava u Strazburu.

2.6.2011, zastonato.org, Nova Srbija, novi NATO – vizija budućnosti za XXI vek

www.zastonato.org, 2.6.2011.
U Beogradu je 27. maja 2011. godine, Fond za otvoreno društvo organizovao okrugli sto povodom objavljivanja zbornika tekstova „Nova Srbija, novi NATO – vizija budućnosti za XXI vek“. U izlaganju su učestvovali: Predrag Simić, Milan Karagaća, Aleksandar Mitić, Jasminka Simić, Mihailo Basara, Predrag Nikolić, Jelena Petrović, Jelena Milić i Marko Savković.
Zbornik je predstaviila Mirjana Kosić, izvršna direktorka TransConflict Serbia.
Milan Karagaća, iz Foruma za međunarodne odnose evropskog pokreta u Sribji je naveo kako treba da se razmatra dugoročni bezbednosni koncept, ne vrednosno i „a priori“, i podsetio je da je prema istraživanjima svega 15% stanovništva Srbije za integraciju zemlje u NATO.
Pukovnik u penziji Mihailo Basara, naglasio je da će naša zemlja svakako biti deo neke kolektivne bezbednosti, da problem nasilja u regionu nije rešen, nego povećan i osvrnuo se na „negativnu evoluciju NATO-a“.
Jasminka Simić, urednik-novinar RTS-a, navela je da je savremeni identitet NATO-a izgrađen 1998. godine na skupu u Sen-Malou, pa „Misije EU deluju tamo gde NATO ne želi da uđe, ali koriste svu bezbednosnu aktivu NATO-a“. Ovo „ustupanje misija“ NATO-misijama EU zaista funkcioniše od 2002. godine, a Srbija treba da ostane na nivou „Partenrstva za mir“ i uključuje se u odgovarajuće naučne projekte.
Predrag Simić se osvrnuo najpre na problem balkanizacije i podsetio da jedino Srbija nije imala problem koncepta velike nacionalne države. Što se tiče koncepta „bezbednosne zajednice“, on potiče iz SAD od 1964. godine (izneo ga Karl Dojč), u temelju je evroatlantizma i njegovog širenja na severoistok, istok i jugoistok Evrope. Simić je podsetio na samit u Kelnu maja 1999. godine, na osnovu kojeg je izgrađena politika NATO integracije zapadnog Balkana.
Marko Savković, iz Beogradskog centra za bezbednosnu politiku je podsetio prisutne na troškove učešća naše zemlje u vojnim operacijama i potrebi povećanog angažovanja u misijama OUN.
Jelena Petrović, doktorantkinja King`s College u Londonu, navela je da se kod nas uglavnom sve svodi na vojnu priču i podsetila na politiku upravljanja krizama, koje je u NATO izjednačeno s njegovom odbrambenom funkcijom i funkcijom održive bezbednosti. U NATO-u je „pojam krize proširen“, a u Lisabonskom dokumentu je „NATO prvi put predvideo i civilne kapacitete“. Podsetivši na evoluciju NATO-a posle Hladnog rata, navela je razvoj principa „sveobuhvatnog pristupa“ i civil emergency planning, kao metoda za rešavanje kriza i složenih situacija.
Jelena Milić, izvršna direktorka Centra za evroatlantske studije je izložila potrebu da Srbija potpiše bezbednosni sporazum sa EU, što, prema njenim rečima, „nije alternativa članstvu u NATO“, kao i da je „EU jedini strateški partner NATO-u“. „U Srbiji sve limitira politika prema Kosovu“, pa i evroatlantske integracije.
Aleksandar Mitić, direktor Centra za strateške alternative, podsetio je prisutne na rad sajta www.zastonato.org i osvrnuo se na stil argumentacije zagovornika članstva u NATO, koji se često iznosi u našoj javnosti: „Argument – bolje biti za stolom nego na meniju, u stvari je jedan mafijaški argument.“
SAD igraju na kartu slabe Srbije, a Moskva je za vojno neutralnu i ekonomski snažnu Srbiju. Prema Mitiću, Srbiji se nameću tri puzajuća procesa: integracija u EU, legalizacija i legitimizacija nezavisnosti Kosova i NATO bombardovanja Srbije.
Predrag Nikolić, predsednik Centra za stratešku saradnju, govorio je najpre o problemima koji se odražavaju na razvoj naše aktuelne bezbednosne situacije – pitanje istine o Srebrenici, politika odnosa sa Haškim tribunalom, potpisivanju sporazuma sa EU , ekonomskom značaju Kosova i Metohije, „spavačima Al-Kaide u BiH”.
Nikolić je podsetio da pitanje novog koncepta NATO-a nije odvojivo od novog sistema raketne zaštite, ali i da usled krize padaju iznosi vojnih budžeta, pa su efektivi smanjeni skoro za polovinu. Nikolić je podsetio da je „meka moć SAD narušena, a ona je bila osnov privlačnosti ove sile u svetu“, ali i da je Rusija takođe instalirala rakete u Kalinjingradu. Prema Nikoliću, Evropa je danas suštinski „nebranjeno područje“, a „SAD više nisu u stanju da kontrolišu veliki broj ratova koje vode“.

2.6.2011, TIME, Farewell, the 'Hero': Mladic Is Extradited to the Hague

TIME, 2.6.2011
As they shut behind Ratko Mladic, the clanging metal doors of the Dutch prison in Scheveningen heralded an overdue victory for international justice and possibly a new beginning for Serbia. After spending more than a decade as one of the world's most wanted men, the Bosnian Serb general can finally be tried by the International Tribunal in the Hague — nearly 16 years after his indictment for the 1995 genocide in Srebrenica and other war crimes. He joins an old friend: Radovan Karadzic, the top Bosnian Serb civilian leader, who was arrested three years ago in Belgrade.
But many in Serbia see Mladic as a hero and a champion of Serb nationalism. The country is still deeply divided over its role in the 1992-95 war that began as the multi ethnic state of Bosnia and Herzegovina attempted to carve out its independence from the remains of Yugoslavia. Serbia, which retained the name Yugoslavia until 2003, was often accused of harboring Mladic and other indicted war criminals. On May 29, three days after Mladic's capture, more than 100 people were arrested and about a dozen injured during violent protests in Belgrade. T-shirts with the general's image and the word hero have always sold well in Serbia — and they were still being sold after his capture.
During the six days that Mladic spent waiting for extradition, he became the object of a media frenzy, with countless camera crews lined up in front of the special war-crimes court, where he was detained in a 10-sq-m cell. Every detail was devoured by the press: his requests for strawberries, his favorite books (by Russian authors Tolstoy and Turgenev) and a television set; his insistence on visiting the grave of his daughter Ana, who committed suicide in 1994 with her father's favorite gun. All of these wishes were granted, although the visit to the cemetery posed a major security risk. When Serbian officials initially said the last request might not be fulfilled, Mladic reportedly asked for his daughter's coffin to be brought to his cell. "How about bringing him 8,000 coffins from Srebrenica," huffs Jelena Milic, director of Belgrade's Center for Euroatlantic Studies, a think tank.
Serb nationalist pride in Mladic is one thing. The failure to apprehend him, however, had become an immense foreign policy problem for Belgrade. It was the biggest roadblock to Serbia's candidacy for membership in the European Union. For Boris Tadic, Serbia's pro-Western President, the horns of the dilemma were: find and deliver Mladic and risk popular anger or fail to do so and almost certainly lose the next election because of his inability to get the E.U. candidacy. "We arrested [Mladic] the moment we discovered him," Tadic told the Associated Press, dismissing rumors that the government had for months known Mladic's whereabouts but delayed his arrest in order to avoid a nationalist backlash.
According to the official version of events, Mladic was arrested at the break of dawn on May 26 in the small village of Knezevo, some 100 km north of the capital, in the house of Branko Mladic, a relative. Although armed with two handguns, Mladic, now 68, offered no resistance. Instead, security officials say, he greeted his captors, saying, "Congratulations, you have found the one you're looking for." Once a burly, intimidating figure, the general had become a pale, emaciated version of his former self: he visibly limped while walking into the Belgrade court in the company of guards. His right hand was partly paralyzed after two minor strokes he suffered in recent years, and he has several age-related diseases. However, attempts by Mladic's lawyer to delay the extradition by claiming that his client suffers from dementia and is too sick to travel were dismissed by the court doctors, who declared him sane and fit to stand trial.
In the Hague, Mladic faces a freshly amended indictment accusing him of directing the massacre in Srebrenica, a U.N.-declared "safe zone" where his troops killed every male Bosnian Muslim over the age of 15 they could lay their hands on. Mladic will also answer for the relentless bombardment of Sarajevo as well as a series of ethnic-cleansing campaigns in Bosnia. Although some have suggested that Mladic's trial be combined with that of Karadzic, which began in April 2010, prosecutors say that is unlikely to happen. "It's really too early to say how the trial will be organized, in what kind of context," Serge Brammertz, the tribunal's Belgian chief prosecutor, told the Sense News Agency in the Hague.
For President Tadic, meanwhile, there's an agonizing wait to see if the arrest of Mladic will produce the reward he so desires. "I simply ask the E.U. to fulfill its part," he told the Associated Press. "We fulfilled our part, and we will continue to do so." Thus far, though, all he has received are congratulatory messages from world leaders — including U.S. President Barack Obama and U.N. Secretary-General Ban Ki-moon, among others — and some encouraging voices from E.U. analysts. "The arrest [of Mladic] is a highly symbolic marker that Serbia is now a normal state, prepared to enforce European values," says Greg Austin, vice president of the EastWest Institute, a Brussels think tank.
But membership is hardly guaranteed. Serbia joins Croatia, Macedonia, Bosnia, Montenegro, Turkey, Iceland and Kosovo as an aspiring member. Within the E.U., there is growing resistance to inducting new members: "enlargement fatigue," as it has come to be known, set in after the accession of a dozen mainly East European states in recent years.
Stefan Füle, the E.U. commissioner in charge of enlargement, was one of the first people to praise Tadic for the Mladic arrest, but he also cautioned that "Serbia now must intensify work on reforms" to ensure a favorable European Commission recommendation in October. The Mladic issue aside, Serbia still has many problems — including corruption, organized crime and a bitter dispute over its former province of Kosovo — that could scupper its membership aspirations.
Kosovo is a particularly difficult sticking point. The enclave, predominantly populated by ethnic Albanians, declared independence three years ago and won the recognition of most E.U. member states. But Serbia claims Kosovo as its own territory. Tadic has vowed never to recognize Kosovo's independence, and he boycotted a late-May summit in Warsaw, attended by President Obama, because Kosovo was represented as a sovereign state.
Meanwhile, although the protests in Serbia over Mladic's arrest have begun to wane, they continue in Bosnia and Herzegovina. In Republika Srpska, the ethnic-Serb statelet hammered into Bosnia after the war and legitimized by the 1995 Dayton Peace Accords, outrage over the capture threatens to boil over. On May 31, more than 10,000 protesters marched through the streets of Banja Luka, the capital, chanting praises for Mladic and calling Tadic a traitor. In Sarajevo, the capital of the ethnic-Bosnian enclave of the country, many remain unimpressed by the arrest. "This is nothing but political horse trading. For 16 years Belgrade has fidgeted and lied about Mladic's whereabouts," said Erol Avdic, a commentator for Dnevni Avaz, Sarajevo's main daily newspaper. "This soap opera about Tadic's alleged courage is a sham, and it must end."
But the end hasn't come yet. Now Tadic's security forces must turn their attention to Goran Hadzic, the last suspected war criminal wanted by the Hague tribunal. Serbia's long road to normality is far from over.
— With reporting by Leo Cendrowicz / Brussels

29.5.2011, TRAGOM, Naći odgovorne za smrt vojnika

TRAGOM
U holandskom dokumentarcu „Lov na Mladića“ i o ubistvu gardista
Autor: S. Čongradin

Beograd - Advokatska kancelarija Batić uputiće danas formalni zahtev za hitno saslušanje Ratka Mladića o okolnostima u kojima su stradali gardisti Dražen Milovanović i Dragan Jakovljević, u vojnom objektu Karaš u Topčideru, 2004. godine.
Sve okolnosti iz dosadašnje istrage u postupku koji zbog istrage nosi oznaku tajnosti, ukazuju na mogućnost da Mladić ima neposredna saznanja o ubistvu dvojice gardista, saopšteno je iz te kancelarije. „Ratko Mladić bi morao da da odgovore na pitanja koja se tiču njegovog skrivanja od organa gonjenja tokom 2004, a naročito o tome da li se skrivao u vojnom objektu Karaš i ko mu je to eventualno omogućio, kao i da li zna ko je ubio gardiste“, navodi se u saopštenju i upozorava da državni organi imaju obavezu da saslušaju Mladića, bez ikakvog odugovlačenja i opravdanja, a pre nego što bude izručen Tribunalu.
„Obećanje predsednika Borisa Tadića da će se ispitati da li je Mladić prethodnih godina imao podršku struktura iz državnog aparata od izuzetne je važnosti. Nadam se da će i građani Srbije i zapadna međunarodna zajednica redovno podsećati Tadića na ovo obećanje. Bez pročešljavanja naših oružanih snaga i obaveštajnih službi od svih onih koji su izgradili mreže zaštite i samozaštite, bežeći od odgovornosti i krivice za ratne zločine i zločine prikrivanja, nema istinske reforme sektora bezbednosti“, ocenjuje za Danas Jelena Milić, direktorka Centra za evroatlantske integracije (CEAS).
Ona ukazuje na „snažne indicije“ da su zbog odbeglog komandanta Vojske Republike Srpske ubijeni vojnici u Topčideru 2004, ali i u Leskovcu, godinu dana posle. „Ne da nisu otkrivene ubice vojnika, nego nisu kažnjeni ni oni koju su načinili neupitne propuste ili oni koji su falsifikovali nalaze. Ovo nam govori da su, ili država ili neke njene otuđene snage, koje su hapšenjem Mladića dobile ogroman udarac, možda smrtni, zataškavale okolnosti pogibije i pred sudovima“, ističe Milić.
U Holandiji je nedavno emitovan dokumentarni TV film „Lov na Mladića“, o radu haškog tužioca Serža Bramerca, u kojem su značajno učešće, uz pomoć CEAS, uzeli i roditelji pobijenih vojnika. „Ne verujem da bi se oni našli u filmu da i sam Tribunal nema informacija da su vojnici vrlo verovatno žrtvovani zbog Mladića, a da Srbija te predmete zataškava“, naglašava naša sagovornica.
Prema njenim rečima, hapšenje Mladića nije u potpunosti omogućilo „skidanje ljage sa Srbije“, čemu se nada predsednik Tadić. „Hapšenje je samo prvi korak u tom velikom procesu. Sudiće mu se u Hagu za zločine, ali u Srbiji se mora suditi onima koji su mu pomagali da svih ovih godina ostane na slobodi, bez obzira na to koliko visoko bili pozicionirani“, zaključuje Jelena Milić.
Šaljić: Neosnovane optužbe
Advokat Ratka Mladića Miloš Šaljić ističe za Danas da Mladić nije u stanju da bude saslušan ni u vezi sa optužnicom Haškog tribunala, a „kamoli u vezi sa slučajem gardista na Topčideru“. On dodaje da su optužbe o eventualnoj umešanosti Mladića sa ubistvom gardista u Topčideru 2004. neosnovane. „Njegovo psihičko stanje mu ne dozvoljava nikakva saslušanja, ni za ono za šta se tereti“, tvrdi Šaljić.B. C.

20.5.2011, Oslobođenje, Jelena Milić, direktorka Centra za evroatlantske studije u Beogradu: Ne možemo više kriviti Kapora, Crnčevića i Ćosića

Oslobođenje, 20.5.2011
Čini mi se da je hapšenje Ratka Mladića u Srbiji ne samo referendum o časti i pravdi nego i uopšte o tome da li vladajuća elita želi Srbiju u Evropskoj uniji • Ogoljena ruska politika prema Srbiji
• Tokom nedavne konferencije Atlantske inicijative BiH na Jahorini, pod pokroviteljstvom Ambasade SAD-a u BiH, posvećene integracijama u NATO i EU, rekli ste da je ključ za hapšenje Ratka Mladića u kabinetu predsjednika Srbije Borisa Tadića i obavještajno-bezbjednosnim strukturama te zemlje. Čime to argumentujete?
- S obzirom na to da je 2011. godina, nemoguće je pričati u nekim širokim krugovima o srpskom nacionalizmu, koji svoje strateške tvorce ima u Akademiji ili u Klubu književnika ili na Pravnom fakultetu. Ne možemo više svaljivati krivicu na pokojnog Momu Kapora i Branu Crnčevića ili, po meni već potpuno nebitnog, Dobricu Ćosića. Ima toliko indicija da je Ratko Mladić svih ovih godina prelazio iz jednog u drugi vojni objekat i da nije to samo do Koštunicine vlade ili „evo samo do prošle godine smo znali, više ne znamo". Centar za evroatlantske studije već nekoliko godina radi na projektu „Stop zaboravu" u kome pokušavamo javnosti Srbije i međunarodnoj zajednici da ukažemo na činjenicu da je od 2004. do 2005. u kasarnama u Srbiji ubijeno pet vojnika za koje su vojno-istražni organi tvrdili da su izvršili samoubistvo. U svih pet slučajeva se radi o tome da su ti vojnici, izgleda, na neki način bili svedoci dešavanja vezanih ili za skrivanje Ratka Mladića ili za pokušaj hapšenja, koji je možda vršen protivustavno uz prisustvo nekih stranih obaveštajnih ili operativnih elemenata. O tome je nedavno bilo reči u jednom dokumentarnom filmu, koji se bavio radom glavnog haškog tužioca Sergea Brammertza u Srbiji, u kome on opširno govori. Intervjuisani su roditelji, a Centar za evroatlantske studije je to omogućio i jako sam ponosna zbog toga. Taj film su sada citirali i predstavnici holandskog parlamenta, koji su bili u poseti Srbiji. Oni su prvo gospodina Brammertza izvestili da smatraju da je stepen saradnje Srbije sa Haškim tribunalom nedovoljan.

Mreža zaštite zločina
• Ali, predsjednik Tadić je prije neki dan izjavio da je hapšenje Mladića interes Srbije, kabineta predsjednika i njegov lično.
- A šta on radi da potvrdi to?
• To i ja želim da Vas pitam. Zašto nema konkretnih koraka? Da li je u pitanju velika trgovina na čije ostvarenje se čeka ili je riječ o strahu nekih krugova da će Mladićev odlazak u Haag razotkriti neugodne činjenice po Srbiju, ili je posrijedi nešto treće?
- Što više vreme prolazi, meni se kristališu dve teze. Obje su podjednako neprijatne za Srbiju. Prva je da ne može ili da ga locira ili da nema snage da ga uhapsi i isporuči. To znači da stepen reforme sektora bezbednosti nije onakav kakav nam priča da je ministar odbrane Dragan Šutanovac, onda i predsednik Tadić, pa nažalost i SAD koje imaju svoje interese zašto promovišu tu vojnu saradnju sve u nadi da ćemo i mi poslati nešto momaka u misiju u Afganistan ili u Irak. U prilog ovoj tezi govori i činjenica da je sama vlada Republike Srbije nedavno priznala da još ne kontroliše vojno-bezbednosnu obaveštajnu službu i to u odgovoru na upitnik Evropske unije gde je rekla da se sve odredbe iz Zakona o osnovama funkcionisanja tih službi ne primenjuju, pre svega, one koje se tiču nadzora parlamentarnog odbora za odbranu i bezbednost nad njima. Imate i mnogo manjih praktičnih primera od toga koliko je godina trebalo da se izabere generalni inspektor i mnogih drugih stvari. Vi sve vreme bitku za Kosovo koristite kao izgovor da ne idete u dubinske strukturalne i personalne reforme tako da u tim strukturama održavate ljude koji su bili akteri aktivnih politika koje su rezultirale zločinima i u Srebrenici i na Kosovu. Njima nikako ne ide u prilog da se o tim temama priča na suđenjima. Svako novo suđenje je mogućnost da dođe neka istraga ili neki dokaz koji će na neki način i njih da kompromituje. Ako pogledate broj, strukturu i prirodu tih zločina i količinu ljudi koji su osuđeni, postoji nesrazmera. Nedostaje, reklo bi se, još tih počinilaca. Mislim da oni imaju vrlo jaku mrežu zaštite u okviru postojećih vladajućih struktura.
E sad, da li tu postoji deal o nenapadanju između aktuelnih struktura i njih, ja ne znam, ili samo postoji odsustvo hrabrosti i političke spremnosti da se na njih krene. Ubistvo premijera Đinđića je potvrdilo tezu da strukture postoje. Što više vreme prolazi, sve mi se čini da se s njima kohabituje i to je još potresnija poruka koja, ustvari, govori da, pre svega, vladajuće elite - Demokratska stranka i njeni partneri u vladi lažu javnost i u Srbiji i na Zapadu da su pro-EU orijentisani te da za njih evropske integracije znače gubljenje sadašnjih privilegovanih pozicija i netransparentnosti u radu čemu bi stalo ukraj svako normativno regulisanje ispunjavanja obaveza. Videli smo šta se dešava sa ugovornim obavezama iz Sporazuma o stabilizaciji i asocijaciji. Mi smo proizvođače naftnih derivata razdvojili u dve grupe umesto da imaju svi ravnopravan položaj što je ideja evropskog puta, ujednačavanje uslova kontrole državnih davanja, ukidanje monopola i slično. Čini mi se da je hapšenje Ratka Mladića u Srbiji ne samo referendum o časti i pravdi nego i uopšte o tome da li vladajuća elita želi Srbiju u Evropskoj uniji.
• Ukoliko Vlada Srbije nema kontrolu nad obavještajno-bezbjednosnim sektorom, ko onda upravlja njim?
- Oni sami. To je sprega jedne umreženosti finansijskih, netransparentnih akcija koje one omogućavaju. Znači, one vam omogućavaju političku situaciju u kojoj vi ne napredujete ka EU ili NATO-u. Ta sama situacija u kojoj nema kontrole monopola i slično, omogućava špekulativni kapital ili lakši prodor do narodnih poslanika određenih finansijskih interesa. Omogućava, recimo, situaciju kao što je prodaja Naftne industrije Srbije koja je mimo svake ekonomske logike.