26.4.2012, Danas, Hrabra vizija preokreta

Danas, 26.4.2012.
Autorka: JELENA MILIĆ, Direktorka Centra za evroatlantske studije

Građani treba da izaberu odgovornu, modernu i efikasnu upravu koja će im omogućiti prostor da rade za svoje interese, a ne opcije koje nude obećanja na grani.
Bilo bi dobro da ovi izbori na čelo Srbije dovedu ljude koji razumeju vreme u kome se nalaze, poput onih u Preokretu. Ugledni američki republikanac Džon Hantsmen rekao je da je trenutna politička kampanja tamo razvodnjena i da SAD to sebi ne mogu da dozvole. Tek Srbija, koja još luta u svojoj dugoročnoj orijentaciji, to sebi ne može da dopusti.
Imamo opciju koja nudi hrabru viziju - Preokret. Nova vlada treba da zauzme kurs Preokreta - intenzivnu regionalnu saradnju, brže evropske integracije i pojačanu saradnju s NATO.
Srbija nema snage da se sama izbori sa izazovima, treba joj jaka i dugoročna podrška Evropske unije. Ako je za EU Srbija zemlja koja ima takav potencijal, nije mi jasno kako neko ko navodno podržava evropski put može tvrditi da nema adekvatne opcije. Zato ću glasati, i to za Čedomira Jovanovića i Preokret.

23.4.2012, RTS, Zahtev za formiranje anketnog odbora

RTS, 23.4.2012.

Centar za evroatlantske studije ponovo zatražio da se formira skupštinski anketni odbor koji bi ispitao sve okolnosti u vezi sa bombardovanjem RTS-a.
Povodom 13 godina od NATO bombardovanja zgrade Radio-televizije Srbije, Centar za evroatlantske studije je ponovo zatražio da se formira skupštinski anketni odbor koji bi ispitao sve okolnosti tog tragičnog događaja.
Centar u saopštenju ističe da je "apsurdno" da za tako veliki zločin odgovara samo bivši direktor RTS-a Dragoljub Milanović.
"Porodice radnika RTS su još aprila 2009. podnele Tužilaštvu za organizovani kriminal zahtev za obnovu i proširenje postupka u slučaju mogućeg žrtvovanja 16 radnika RTS-a, koje su, po uverenju samih porodica i šire javnosti, izvršili tadašnji državni i vojni vrh Republike Srbije", navodi Centar.
U saopštenju se takođe podseća da je za formiranje skupštinskog anketnog odbora potrebna saglasnost svih parlamentarnih stranaka i izražava nada da će novi saziv parlamenta skupiti snage da takav odbor formira.

23.4.2012, Balkan Insight, Eksperti za otvaranje tajnih dosijea

Balkan Insight, 23.4.2012.

Srbija mora što pre da usvoji Zakon o otvaranju tajnih dosijea ako želi istinski da se suoči sa zločinima iz prošlosti, zaključeno je na okruglom stolu na ovu temu u subotu.
Jelena Milić, direktorka Centra za evroatlantske studije (CEAS), koji je organizovao debatu, rekla je da je otvaranje tajnih dosijea ključno jer će pomoći da se rasvetli uloga tajnih službi u ratovima devedesetih.
Prvi pokušaj da se tajni dosijei učine dostupnim javnosti usledio je odmah posle demokratskih promena 2000. godine, a drugi 2004, kada je Srpski pokret obnove (SPO) predložio ovaj zakon.
Predlog, međutim, nikada nije dobio većinsku podršku u Skupštini, zbog čega je Srbija ostala jedina zemlja u Evropi bez ovog zakona.
U rezoluciji usvojenoj 28. marta, Evropski parlament je zatražio od Srbije da otvori svoje nacionalne arhive, a posebno da javnosti učini dostupnim arhive Udbe, obaveštajne službe iz vremena komunizma.
Jelko Kacin, izvestilac Evropskog parlamenta za Srbiju, napisao je otvoreno pismo u kojem se bavi pitanjem tajnih dosijea.
U pismu se kaže da su se sva postkomunistička društva tokom tranzicionog perioda suočavala sa istom dilemom – šta da rade sa dosijeima preostalim iz vremena autoritarnih režima.
On je pozdravio reformu Bezbednosno-informativne agencije (BIA), rekavši da ona više ne predstavlja pretnju demokratskom društvu. Većina bivših rukovodilaca agencije su u Hagu ili penzionisani.
“Međutim, postoji još mnogo toga što treba da se uradi, pre svega na rasvetljavanju slučajeva državnog terorizma, poput ubistva Slavka Ćuruvije ili političke pozadine atentata na Zorana Đinđića. To su konkretni slučajevi koji će pokazati da vladavina prava zaista funkcioniše u Srbiji”, napisao je Kacin u svom pismu.
Branka Prpa, direktorka Istorijskog arhiva Beograda, izjavila je da Srbija može da bira između slovenačkog i hrvatskog modela. U Sloveniji, Državni arhiv odlučuje ko ima pravo da gleda lične dosijee koje su vodile tajne službe, dok u Hrvatskoj pristup dosijeima imaju porodice subjekata, ali kad potpišu sporazum o poverljivosti podataka.
Sonja Biserko iz Helsinškog odbora za ljudska prava rekla je da politička volja da se dosijei načine javnim ne postoji.
“Najobimnija dokumentacija postoji o Kosovu i ja verujem da se ti dosijei nikada neće otvoriti”, kazala je ona.
Zakon o otvaranju tajnih dosijea, pripremljen 2004. godine, sastavili su pravni eksperti iz Komiteta pravnika za ljudska prava. Milan Antonijević, direktor Komiteta, rekao je da svaki budući zakon mora da uzme u obzir privatnost i dostojanstvo žrtava. Zakonodavci moraju i da se postaraju da zakon ne može da se zloupotrebi, dodao je on.
Vesna Rakić-Vodinelić, profesorka prava iz Beograda, kazala je da je usvajanje zakona o otvaranju tajnih dosijea mera tranzicione pravde koja će omogućiti društvu da se suoči sa svojom prošlošću.
“Bez otvaranja dosijea ne može biti adekvatne rehabilitacije. Nema budućnosti u državi čije se društvo nije suočilo sa prošlošću”, zaključila je ona.
Veruje se da srpske arhive sadrže na hiljade tajnih dokumenata o političkim ubistvima, ucenjivanju političara i kriminalaca, o odnosima sa domaćim i stranim obaveštajnim službama.
U njima se, pored informacija o građanima Srbije, nalaze i one o građanima širom bivše Jugoslavije.

23.4.2012, Balkan Insight, Experts Urge the Opening of Secret Files

Balkan Insight, 23.4.2012.

Serbia must pass the Law on Opening Secret Files soon if it is truly to confront past crimes, a round table concluded on Saturday.
Jelena Milic, Head of the Centre for Euro- Atlantic Studies, which organized the debate, said that the opening of the secret files is crucial because it would help shed light on the role of the security services in the wars of the 1990s.
Serbia still does not have a law on the opening of the government archives.
The first attempt to make the secret files public was made after the democratic changes in 2000, and the second in 2004, when the Serbian Renewal Movement, SPO, proposed new legislation.
The motion, however, never gained support in the Serbian parliament, leaving Serbia as the only country in Europe without this law.
In its resolution on Serbia adopted on March 28, the European Parliament asked Serbia to open its National Archives, and to make public the archives of the communist era intelligence agency, UDBA, in particular.
Jelko Kacin, Brussels' Rapporteur for Serbia, wrote an open letter addressing the issues of the secret files.
In it he noted that all post-communist societies faced the same dilemma during their transitional periods concerning what to do with the files left from the authoritarian regimes.
He welcomed the reform of the Security Information Agency, BIA, saying that it no longer poses a threat to the democratic system. Most of the agency’s former leaders are either at the Hague Tribunal or have retired.
“However, the state needs to do more, especially regarding the killing of the journalist Slavko Curuvija, and the political nature of Zoran Djindjic’s assassination. These are concrete cases that if addressed would show that the rule of law really exists in Serbia,” Kacin said in his letter.
Branka Prpa, the director of the Serbian Archive, said that Serbia could choose between Slovenian or Croatian model. In Slovenia, the State Archive decides who gets to see personal files compiled by the secret services, while in Croatia the families of subjects can access their files, but they have to sign a confidentiality agreement.
Sonja Biserko, from the Helsinki Committee for Human Rights, said the political will to make the files public does not exist.
“The most significant documentation concerns Kosovo and I think that those files will never be opened,” she said.
The Law on the Opening of the Secret Files, initiated in 2004, has been drafted by legal experts from the Lawyers Committee for Human Rights. Their director, Milan Antonijevic, says that any future legislation needs to take into account the privacy and dignity of the victims. Legislators should also ensure that the law cannot be misused.
Vesna Rakic Vodinelic, a Belgrade law professor, said that passing the law to open the secret files was the transitional justice measure that would allow society to face its past.
“Without the opening of the files there can be no proper rehabilitation. There is no future for a society does not face its own past, “she concluded.
The Serbian archives are thought to contain thousands of secret documents about political murders, the blackmail of politicians and criminals, and relationships with domestic and foreign intelligence agencies.
It also contains information about citizens from across the former Yugoslavia, as well as Serbian citizens.

23.4.2012, Politika, Centar: Formirati anketni odbor da ispita bombardovanje RTS

Politika via Tanjug, 23.4.2012.

BEOGRAD – Centar za evroatlantske studije je danas povodom trinaest godina NATO bombardovanju zgrade Radio televizije Srbije ponovo zatražio da se formira skupštinski anketni odbor koji bi ispitao sve okolnosti tog tragičnog događaja.
Centar u saopštenju ističe da je „apsurdno” da za tako veliki zločin odgovara samo bivši direktor RTS Dragovljub Milanović.
„Porodice radnika RTS su još aprila 2009. podnele Tužilaštvu za organizovani kriminal zahtev za obnovu i proširenje postupka u slučaju mogućeg žzrtvovanja šesnaestoro radnika RTS, koje su, po uverenju samih porodica i šire javnosti, izvršili tadašnji državni i vojni vrh Republike Srbije”, navodi taj Centar.
U saopštenju se takođe podseća da je za formiranje skupštinskog anketnog odbora potrebna saglasnost svih parlamentarnih stranaka i izražava nada da će novi saziv parlamenta skupiti snage da takav odbor formira.
Bivšim radnicima RTS, poginulima u bombardovanju 1999. godine, noćas u 2.06 sati poštu su odale porodice, kolege i prijatelji polaganjem venaca i paljenjem sveća kod spomenika „Zašto?” u Tašmajdanskom parku.
Noćas se navršilo 13 godina od pogibije 16 radnika RTS-a, kada su avioni NATO 23. aprila 1999. godine bombardovali zgradu RTS u Aberdarevoj sa dva razorna projektila.

22.4.2012, Vesti-online, UNS: Bombardovanje RTS je ratni zločin

Vesti-online, 22.4.2012.

Udruženje novinara Srbije (UNS) i Sindikat novinara Srbije (SNS) saopštilo je da "ni posle 12 godina od NATO bombardovanja Radio-televizije Srbije, u kome je poginulo 16 medijskih radnika, nije utvrđena odgovornost za taj ratni zločin".
Napadom na RTS, po oceni Međunarodne federacije novinara, čiji su UNS i SNS punopravni članovi, počela je decenija napada na medije u konfliktnim zonama, a novinarska profesija postala opasnija nego ikada ranije, navedeno je u saopštenju.
UNS i SNS smatraju da vlast treba zvanično da odgovori na sva pitanja porodica žrtava i pomogne da se njihova potraga za pravdom okonča.
Na ovogodišnjoj Skupštini Evropske federacije novinara, koja će u junu biti održana u Beogradu, UNS i SNS tražiće podršku evropskih kolega za inicijativu da se 23. april, dan pogibije kolega iz RTS-a, obeležava kao dan sećanja na ubijene u medijima koji su bespravno proglašeni vojnim ciljem, dodaje se u saopštenju.

CEAS: Namerno žrtvovani
Nevladina organizacija Centar za evroatlantske studije (CEAS) upozorio je danas da ni posle 12 godina od pogibije 16 radnika Radiotelevizije Srbije (RTS) u NATO bombardovanju ovaj slučaj nema svoj potpuni pravni i pravedni epilog, što ide u prilog tvrdnji da ih je tadašnji državnih vrh namerno žrtvovao.
"Ni sadašnje vlasti nisu spremne da sve domaće vinovnike ovog zločina privedu pravdi, jer u pojedinim segmentima, a pre svega u cilju odbrane Kosova u granicama Srbije, sprovode politiku kontinuiteta sa zločinačkom politikom Slobodana Miloševića ili se od nje adekvatno ne ograđuju", navodi se u saopštenju.
Ova nevladina organizacija podseća da je, iako je prvobitnom optužnicom za krivicu u ovom slučaju bilo obuhvaćeno desetak lica, na suđenju pravosnažno osuđen samo tadašnji direktor RTS Dragoljub Milanović i to za lakše krivično delo od onoga koje je stvarno počinio.
"Centar će tim povodom podneti zahtev za zaštitu zakonitosti kojom će se tražiti da se ta povreda prava u korist Milanovića, a na štetu oštećenih makar konstatuje", dodaje se u saopštenju.
Centar je pozvao parlamentarne stranke da osnuju anketni odbor koji će utvrditi sve okolnosti pod kojima su radnici RTS poginuli.
"Privođenje pravdi domaćih vinovnika ovog zločina ne znači amenstiju NATO", smatra CEAS.