21.4.2012, BETA, Otvaranja dosijea test političke volje

Beta, 21.4.2012.


BEOGRAD, 21. aprila 2012.
- Pitanje otvaranja tajnih dosijea u Srbiji je važan test o političkoj volji da se tajne službe oslobode tereta iz perioda vladavine Slobodana Miloševića, ocenio je izvestilac Evropskog parlamenta za Srbiju Jelko Kacin.
Kacin je u pismu Centru za Evroatlantske studije (CEAS) naveo da je u Srbiji u oblasti otvaranja tajnih dosijea postignut napredak u nekim segmentima, ističući, medjutim, da još mnogo toga treba uraditi, poput rasvetljavanja ubistva novinara Slavka Ćuruvije i političke pozadine ubistva Zorana Djindjića.
"To su ti konkretni slučajevi koji će pokazati da vladavina prava zaista funkcioniše u Srbiji", naveo je Kacin u pismu koje je pročitano u subotu na okruglom stolu CEAS-a u Beogradu.
"Bez konkretnih primera okončanih slučajeva i pravosnažnih odluka suda biće onemogućeno zatvaranje poglavlja 23 kada se pregovori o članstvu u EU otvore", naveo je Kacin.

17.4.2012, RFE, Civilno društvo zemalja Zapadnog Balkana u krizi

Radio Slobodna Evropa
Autor: Ivan Katavić
Prenosimo tekst sa sajta RSE, 17.04.2012

U Sarajevu je oko 60 predstavnika nevladinih organizacija iz regije na trodnevnoj konferenciji raspravljalo o civilnom društvu Zapadnog Balkana i BiH. Urađen je Manifest civilnog društva koji će ponuditi analizu trenutačnog stanja i promovirati konkretne ideje.·
Zemlje zapadnog Balkana trenutačno se suočavaju sa krizom demokracije, politička sfera je dominantnija u odnosu na civilnu. Zbog toga je potrebno ojačati potencijale organizacija civilnog društa, osobito u vremenu kada se zemlje nalaze u bitnim procesima poput europskih integracija.
Darijan Bilić, aktivista Udruženja „Akcija građana“ ističe da je po tom pitanju situacija najgora u Bosni i Hercegovini.

"Mi u BiH nemamo preduslove. Imamo civilno društvo u nastajanju koje pod pritiskom donatora ide gore-dole. A da budete vladin NVO to je još gora opcija, a imate sigurno oko 60 posto organizacija koje su nevladina vladina organizacija", ocjenjuje Bilić.
Uloga civlnog društva je izuzetno važana u ovom periodu kada se neke zemlje nalaze u fazi otpočinjanja pregovora ka pristupanju EU. Loš imidž organizacija civilnog društva u regiji potrebno je promijeniti.
"Ovo je jedan izuzetno važan period i za BiH i za Srbiju, a to je otvaranje procesa pregovora i otvaranje određenih poglavlja. EU ima najveću moć i mehanizme transformacije društva. Da bi bio poštovan balans između istinskih potreba ovih društava i očekivanja EU, tu je uloga civilnog društva zaista bitna, ali ne da budu fasada ili fikusi u tom procesu nego da znaju da artikulišu svoje stavove i da ih prezentuju'', kažeJelena Milić, direktorica Centra za euroatlanske studije iz Beograda.
U moru nevladinih organizacija koliko ih ima u Crnoj Gori, samo mali dio njih je aktivan u procesima transfromacije društva. Civilni sektor ima veliku odgovornost u procesima koji će doprinjeti demokratizaciji ove regije, kažeDritan Abazović, predstavnik nevladine organizacije iz Crne Gore „Forum 2010“:
"Mali broj aktivnih organizacija sve više dobija na značaju. Oni postaju vrlo bitna komponenta razvoja crnogorskog društva, čak smo nedavno imali i velike proteste koji su se desili na inicijativu civilnog društva i mislim da u ovom momentu jedina prava konstruktivna opozicija aktuelnoj vlasti u CG koje je nepromjenjiva evo 22 godine jeste civilni sektor koji ne učestvuje na izborima, ali je itekako bitan činilac koji podstilče na dobre i konstruktivne ideje'', smatra Abazović.

Nepovjerenje javnosti
U desetogodišnjem procesu pristupanja Hrvatske Europskoj uniji organizacije civilnog društva nisu imale bitan utjecaj, niti je tadašanja vlada to dopuštala. U zadnjih dvije godine ta se situacija poboljšala kroz udruživanje nevladinih organizacija u 'Paltformu 112'.
Na tom principu trebali bi se udružiti i organizacije civilnog društva u regiji, naglašava·Vedran Horvat, predstavnik organizacija Heinrich Boll Foundation iz Hrvatske:
"Sigurno je potreban jedan zajednički jezik u regiji, neka instanca sa koje se zahtijevaju promjene koje bi trebale djelovati na vlade svih zemalja u regionu.''
U Makedoniji organizacije civilnog društva suočene su sa nepovjerenjem javnosti u njihov rad. Također, mali broj tih organizacija aktivno je uključen u sve društvene procese u zemlji.
"Najveći problem sa kojim se suočavaju je taj da zapravo ne postoji povjerenje javnosti u njihove aktivnosti, ne smatraju ih učinkovitima, ne smatraju da proizilaze iz javnosti, iz njihovih potreba jer se bave manje popularnim aktivnostima, socijalno isključenim kategorijama'', kaže·Dejan Georgijevski iz organizacije „One World See“ iz Makedonije.
Organizacije civilnog društva iz regije napravile su i zajednički Manifest sa ciljem promoviranja konkretnih ideja za političke, društvene i socijalne promjene u regiji.
Manifest će obrađivati pet tematskih cijelina, ističe Vedran Džihić, stručni suradnik SAIS Centra za transatlantske odnose pri Johns Hopkins univerzitetu iz Washingtona.
"To su participacija mladih i pitanje obrazovanja, potrebne reforme u kontekstu evropskih integracija, zatim protivnici otvorenog društva korupcija, nepotizam i klijentelizam kao boljka sa kojom se nose sva društva. Takođe ekonomski održivi razvoj znači pitanje kako se van dominantno kapitalističkog modela u kojem se sad nalazimo mogu iznaći alternative i načini da se ostvari ekološki održivi razvoj, te generalno pitanje uključivanja građana i kako da javnim aktivizmom mogu promijeniti političku i društvenu zbilju u regiji'', pojašnjava Džihić.
Civilni sektor u zemljama regije i dalje će pomagati· Europska unija kroz IPA fondove. Sve se to čini kako bi ovaj sektor bio ne samo korektor nego i partner vlastima u donošenju odluka za budućnost zemlje.

16.4.2012, RFE, Srbija odustala od lokalnih izbora na Kosovu, institucije ostaju

Radio Slobodna Evropa, 16.4.2012.

Odustajanjem od lokalnih izbora na Kosovu Beograd zapravo neće ugasiti tamošnje srpske institucije. Zato se procenjuje da je neodržavanje tih izbora jedan od koraka u dobrom pravcu, ali da ukidanje paralelnih institucija ipak neće ići tako lako.
Begrad je odustao od organizovanja lokalnih izbora na Kosovu jer je od UNMIK-a, stigao negativan odgovor. Zvaničnici objašnjavaju da ne žele da krše Rezoluciju 1244 Saveta bezbednosti.
Oni istovremeno, međutim, tvrde da to ne znači da su srpske institucije ugašene, te se pominje formiranje opštinskih veća ili produžetak mandata lokalnim samoupravama. Šef pregovaračkog tima Beograda Borislav Stefanović kaže da to zakon reguliše vrlo jasno.
“Tamo gde organi lokalne samoprave ne mogu da se iz nekog razloga konstituišu primenjuju se odredbe zakona koje predviđaju mogućnost da se postave privremena veća i tako dalje. Ono što je važno je da građani znaju da će organi lokalne samouprave svakako opstati na Kosovu i Metohiji i funkcionisati. A za sve ostalo država će se kretati u okvirima Ustava, zakona i Rezolucije 1244”, rekao je Stefanović.
Zvanični Beograd je raspisao lokalne izbore i za Kosovo i pored negodovanja međunarodne zajednice koja traži ukidanje srpskih paralelnih institucija na Kosovu.
Onda je izlaz pronađen u Rezoluciji 1244 jer zvaničnici objašnjavaju da moraju poštovati ovaj dokument na koji su se i te kako pozivali u dijalogu sa Prištinom.
Ipak, ministar za Kosovo u Vladi Srbije Goran Bogdanović ne zatvara potpuno vrata za lokalne izbore neki drugi put.
“Mi sigurno nećemo odustati od održavanja lokalnih izbora kasnije, mi ćemo posle završetka ovog ciklusa ponovo razgovarati sa UNMIK-om i tražiti da organizuje lokalne izbore na Kosovu. Moj apel je da se ti lokalni izbori ne održe ni ovde na severu, ali to ne znači da ćemo mi ukinuti institucije”, poručio je ministar Bogdanović.


Manipulisanje javnošću
Međutim, na apele zvaničnog Beograda rukovodstva Zubinog Potoka i Zvečana poručuju da će glasanja ipak biti.
Beograd je do sada više puta kalkulisao svojom politikom prema severu Kosova balansisrajući između domaćeg javnog mnenja i kosovskih Srba naročito uoči izbora sa jedne strane i pažljivog monitoringa iz Brisela zbog daljih koraka u evrointegracijama. Da se kalkulisalo i oko lokalnih izbora više je nego očigledno.
Dušan Janjić iz Foruma za etničke odnose kaže da su demokrate uspele da skinu sa dnevnog reda u Srbiji pitanje lokalnih izbora na Kosovu, ali on procenjuje da će doći do aktiviranja opozicije na samom severu Kosova.
“Ministar Bogdanović i vladajuća koalicija u Beogradu je manipulisala javnošću samo da bi kupili vreme da bi saopštili građanima ono za šta se nisu ni pripremili a to je da lokalnih izbora nema. Ta priča o privremenoj upravi suprostavlja se svemu što su Borko Stefanović i Boris Tadić obećali EU, pre svega Nemačkoj i Holandiji. Pored potpisanih sporazuma bilo je i obećanje o uklanjanju paralelnih institucija, za to je dobijena kandidatura. Saopštenje ministra Bogdanovića bilo je jedino moguće u okolnostima gde je ono prikrivalo neistinu, i gde je služilo za to da se što manje izgubi podrška birača, i da se kosovsko pitanje na duži rok ne vrati na izbornu agendu jer to ne bi odgovaralo Demokratskoj stranci”, ocenjuje Janjić.
Zato Jelena Milić, direktorka Centra za evroatlantske studije konstatuje da je odustajanje Srbije od lokalnih izbora na Kosovu jedan od koraka u dobrom pravcu, ali ocenjuje da ukidanje paralelnih institucija neće ići tako lako.
“Izgledalo bi da je to bilo rizično ako bi se ispostavilo da je podsticanje nasilja, nereda i tenzija bilo potrebno samo kao izgovor kako bi se reklo da se lokalni izbori ne mogu održati. Sad bi zaista trebalo stati na loptu i sa arbitrarnim hapšenjima i vađenjem optužnica koje su Zakonom o amnestiji i drugim političkim akrima države Srbije još od ranije ad acta. Ali u svakom slučaju borba za ukidanje paralelnih institucija čini mi se neće ići baš tako lako i ako su donete neke odluke na političkom nivou nisam sigurna koliko institucije u Srbiji imaju snage da to realizuju. I naravno važno je objasniti srpskoj zajednici na Kosovu da to ne znači prekid komunikacije nego samo uspostavljanje novih mehanizama koji su u skladu sa dgovorima koje je Srbija napravila sa EU a onda i sa kosovskom vladom”, kaže Milić.
Rukovodstva pojedinih opština na severu Kosova su se već više puta oglušila o odluke iz Beograda.

2.4.2012, Utrinski Vesnik, Gradonačelnik Beograda želi da isprati Rome u Belgiju

Utrinski Vesnik, 2.4.2012.

(Не)дипломатска преписка на градоначалниците на Белград и на белгискиот град Ларне, Драган Ѓилас и Игнас де Бердемакер
Се' почна со писмо на белгискиот градоначалник, кој бараше од Драган Ѓилас да ги запре „сите насилни иселувања од неформалните градски населби, вклучувајќи го и она од страна на Дирекцијата за развој на Белград“. „Барам да обезбедите соодветно обезбедување и осигурување за тие иселувања да поминат во согласност со меѓународните стандарди за човекови права, вклучувајќи ги и принципите и упатствата на ОН за раселување на лица предизвикани од развојот“, му пишува белгискиот градоначалник на српскиот колега.
Градоначалникот на Белград во својот одговор најпрво му одржа иронична лекција на Бердемакер, бидејќи се јавува како градоначалник на место со 12.000 жители, кој советува градоначалник на град со речиси 1,7 милиони жители, и му нагласи дека нивната финансиска поддршка и помош во решавањето на ромското прашање би била далеку покорисна.
„Градот Белград по повеќе писма спроведе анкета меѓу припадниците на ромската популација, според која 76 проценти од нив се изјаснија дека веднаш би заминале да живеат во Белгија, додека преостанатите 24 проценти изјавија дека со задоволство би ја посетиле Белгија, за на терен да се уверат во квалитетот на животот“, порача Ѓилас.
„Доколку сте во можност да примите некои од овие луѓе, ние ќе им организираме превоз. Во случај некој од нив да се упати кон Ларне во сопствена организација, ве молам да ме известите за тоа“, напиша Ѓилас исто така во својот одговор.
Во неколку ромски и невладини организации со кои контактиравме, речиси никој не најде нешто спорно во ставовите на градоначалникот на Белград. Повеќето контактирани или не сакаа да зборуваат на темата или, пак, во неформален разговор велат дека сосема се сложуваат со ставовите на Драган Ѓилас.
За некои тоа е само безопасен забавен тон на градоначалникот на Белград, околу кој не би требало да се крева премногу прашина. Миленко Дерета, директорот на „Граѓанската иницијатива“, за Дојче веле оценува дека одговорот на Драган Ѓилас на ниту еден начин не е дискриминација на ромската популација.
„Во таа преписка гледам одговор на еден човек, кој го напишал тоа што го мисли, а не тоа што е вообичаено во тој вид на ’политички коректна комуникација’, која секогаш се обидува да релативизира некои работи. Мислам дека најдобриот показател е дека тоа писмо на ниту еден начин не ги навредува или потценува Ромите во Србија. Факт за тоа е и што ниту една ромска организација, ниту Националниот совет на Ромите не реагираа на тоа“, вели Дерета.
Драгољуб Ацковиќ, потпретседател на Интернационалната ромска академија на науките и уметностите, за Дојче веле забележува дека не е првпат Драган Џилас да употребува ваков „шеретски тон“ во комуникацијата со оние кои се грижат за ромските проблеми во Србија и потсетува на преписката на Ѓилас и Амнести интернешнал. Ацковиќ смета дека сите тие господа и заслужуваат таков вид на одговор, бидејќи никој од нив не реагира кога Ромите директно се обраќаат за решавање на некој проблем.
„Немам намера да го бранам Драган Ѓилас, ниту тој има потреба нешто мене да ми угодува или, пак, јас сега нему нешто да му се додворувам, бидејќи ние двајцата сме од две сосема различни политички опции. Сакам да го кажам само следново: јас, како Драгољуб Ацковиќ, сметам дека тие невладини или владини организации, кои навистина треба да се грижат за нашите проблеми, треба да се огласат за суштинската работа. А, ова навистина е една од суштинските работи. Меѓутоа, кога ние Ромите ќе се обратиме, тогаш никој нас не не' гледа и не не' познава“, забележува Ацковиќ.
Центарот за евроатлански студии е една од ретките невладини организации која се огласи со свое соопштение, во кое остро го критикува градоначалникот на Белград. Јелена Милиќ, директор на овој центар, обрнува внимание на самиот тон и содржината на пораката на градоначалникот Ѓилас.
„Самиот тон, ние тоа и јавно го рековме, е многу расистички, манирот е сосема непримерен и укажува на низа системски проблеми со кои се соочува Србија, но и на неверојатната ароганција на луѓето од врвот на државата. Она што му го порача на Белгиецот – еве ти Роми, плати им превоз, за Ѓилас можеби е сарказам, но за некој скинхед или неонацист во Белград тоа е зелено светло да гази се' пред себе“, забележува Милиќ.
Дали дел од писмото на градоначалникот на Белград, во кое тој се повикува на некое истражување според кое мнозинството Роми со задоволство би се иселиле во Белгија, на некој начин е и порака до Ромите – можете слободно да се селите во Белгија ако не ви се допаѓа во Белград?
„Се плашам дека ова пред се' е предизборна порака, во смисла – многу сум јак, технократ сум, енергично ги решавам проблемите, а вие странци што се мешате во нашите проблеми. Тоа, исто така, покажува елементарно непознавање на механизмот на меѓународните односи во современиот свет, кон кој божем Србија тежнее. Секој дел од тоа писмо е неверојатно грозен. Тој дел во кој тој им сугерира на Ромите да заминат од тука, дека постојат други, побогати земји, навистина може во оваа ситуација, кога за тоа слушавме пораки од Белгија, и ќе повторам уште еднаш токму од Белгија, да ни го загрози визниот режим“, смета Јелена Милиќ.

23.3.2012, RFE: EU i Srbija: Podrška za opšte, ali ne i lokalne izbore na Kosovu

Evropska unija smatra da ne treba sprečavati održavanje parlamentarnih izbora koje je Beograd raspisao i na teritoriji Kosova, ali je odlučno protiv održavanja lokalnih izbora.
Od UNMIK-a još nije stigao zvaničan odgovor na poštu iz Begrada, ali sva je prilika da od održavanja lokalnih izbora na Kosovu u režiji Srbije – neće biti ništa.
Beograd je, naime, uputio pismo UNMIK-u u kojem traži konsultacije o sprovođenju opštinskih izbora na Kosovu, zakazanih za 6. maj.
To je za Radio Slobodna Evropa potvrdio portparol Vlade Srbije Milivoje Mihajlović:
“Ministar za Kosovo i Metohiju Goran Bogdanovićuputio je pismo šefu UNMIK-a Faridu Zarifu u kojem se traži da se u saradnji sa mirovnom misijom Ujedinjenih nacija dogovori način sprovođenja lokalnih izbora na Kosovu i Metohiji. Izbori su raspisani na celoj teritoriji Republike Srbije, a obzirom da je Kosovo i Metohija pod protektoratom Ujedinjenih nacija, u skladu sa Rezolucijom 1244 neophodno je da se o načinu organizovanja izbora postigne dogovor sa misijom UN-a”, rekao je Mihajlović.
Šef UNMIK-a Farid Zarif odgovorio je u četvrtak Beogradu da zbog okolnosti na terenu UNMIK neće moći organizovati lokalne izbore na Kosovu, potvrdila je za RSE portparolka UNMIK-a Tanya Castle. Ona je rekla da je ministar u Vladi Srbije Goran Bogdanović 21. marta podneo zvaničan zahtev UNMIK-a da u sklopu mandata rezolucije 1244 organizuje lokalne izbore na Kosovu.
Ovdašnji mediji prenose pisanje prištinske Koha ditore da će šef UNMIK-a Farid Zarif preneti Beogradu stav da ne može da organizuje lokalne izbore 6. maja na Kosovu, jer je to u suprotnosti sa Rezolucijom 1244 Saveta bezbednosti Ujedinjenih nacija.
Stav Evropske unije je da na Kosovu ne mogu da se održe lokalni, ali da ne treba praviti prepreke za održavnje parlamentarnih izbora, javlja dopisnik Radija Slobodna Evropa iz Brisela Rikard Jozwiak:
“Iako održavanje i parlamentarnih i lokalnih izbora na Kosovu, koje je raspisao Beograd, principijelno nije u skladu sa Rezolucijom 1244, Evropska unija će dozvoliti održavanje parlamentarnih izbora. Argument Brisela i pojedinačnih članica je: ako na srpskim parlamentarnim izborima mogu da glasaju Srbi u Francuskoj, ako mogu da glasaju Srbi u Nemačkoj itd. iako imaju boravak u tim zemljama, i Srbima koji žive na Kosovu treba da se omogući učestvovanje na izborima koje je raspisao Beograd. Potpuno druga priča je, međutim, sa lokalnim izborima. Dakle, očekuje se da će se na teritoriji Kosova omogućiti održavanje parlamentarnih izbora koje je raspisao Beogrfad jer se želi izbeći stvaranje većih kontroverzi. U tom smislu će EU zauzeti neutralno-pomirljiv stav”, prenosi Rikard Jozwiak.


Opravdanje biračima
A povodom navodnih pretnji Albanske nacionalne armije da će se silom suprotstaviti svakom pokušaju organizovanja srpskih izbora na Kosovu u maju, o čemu je izvestio portal Balkan Insight, državni sekretar u Ministarstvu za Kosovo Oliver Ivanović rekao je da Ministarstvo u vezi sa tim nije kontaktiralo međunarodnu zajednicu i da bi na tu pretnju trebalo da reaguje Kfor, a ne političari.
Prema njegovim rečima, najave te organizacije mogu da uznemire stanovništvo, ali na njih ne treba obraćati previše pažnje.
Kako će se vlast u Srbiji opravdati pred biračima što je raspisala, a nije održala lokalne izbore na Kosovu, pitali smo Jelenu Milić iz Centra za evroatlantske studije:
“Pretpostavljam da će se ići na dva argumenta. Prvi je da će političari preneti odgovor UNMIK-a da to nije u skladu sa Rezolucijom 1244, a da Rezolucija 1244 garantuje neke druge vitalne interese Srbije. To bi mogao biti jedan argument, a drugi će verovatno biti da je tehnički nemoguće organizovati izbore južno od Ibra jer bi to možda izazvalo i tenzije, pa bi onda organizovanje izbora samo na severu Kosova predstavljalo diskriminaciju između Srba na severu i Srba na jugu. Dakle, to će biti jedan od načina argumentacije. A metodološki, mislim da će se to uraditi tako što se u srpskoj javnosti o tome uopšte neće mnogo pričati. To će se saopštiti, poklopiće nas druge vesti i mislim da će to tako proći. Gledajući dosadašnji tok izborne kampanje, Kosovo se apsolutno ne spominje", kaže Jelena Milić.