Instrumenti destabilizacije - Ruska „meka moć” i ne-vojni uticaj na baltičke države

Istraživački centar Ministarstva odbrane Švedske (Swedish Defence Research Agency), 4.6.2015

 foi  

Zvanični prevod uradio Centar za evroatlantske studije (CEAS) iz Beograda, Srbija, juna 2015. uz saglasnost Ministarstva odbrane Švedske

 

Nastavak ruske agresije protiv Ukrajine doneo je velike brige baltičkim državama - Estoniji, Letoniji i Litvaniji. Ove države su članice NATO-a i kao takve su zaštićene mogućnošću kolektivne odbrane, ali su takođe najmanje i geografski najranjivije članice Saveza.

Ovo je dovelo do povećanog interesa za druga pitanja osim tradicionalnih vojnih pretnji baltičkim državama, posebno ruske meke moći i drugih ne-vojnih uticaja. Prema originalnoj definiciji, „meka moć” je označena kao moć privlačenja, ali ruska interpretacija takođe podrazumeva mogućnost da se meka moć koristi protiv drugih aktera da bi se stekao uticaj ili da bi se uključili u ne-vojni sukob. Pored toga, primećeno je korišćenje ne-vojne moći u oblastima ekonomije i energetike.
Ovaj izveštaj analizira rusko korišćenje meke moći i ne-vojnih sredstava u cilju uticaja na baltičke države u poslednjih par godina. Rukovanje mekom moći može biti mnogo efektivnija taktika u konfliktima od tradicionalnog oružanog napada, posebno ako je meta vojno zaštićena od strane saveza sa mnogo većim i bitnijim učesnicima.
Rezultati istraživanja upućuju na to da je sve veći broj organizacija i drugih učesnika, direktno ili indirektno vođenih od strane Vlade Ruske Federacije, uključen u implementaciju meke moći u baltičkim državama. Glavni delovi ove strategije su:
a) politika ruskih sunarodnika, koja aktivno podržava sve ljude koji govore ruski van ruskog govornog područja,
b) kampanja kojoj je cilj podrivanje samopouzdanja baltičkih država kao samostalnih političkih entiteta, i
c) suštinsko mešanje u domaće političke poslove baltičkih država.
Sve ovo je pojačano sistematskim ruskim pokušajima da prikažu baltičke države kao „fašističke”, kroz političke, medijske i kulturne kanale, i to ne samo u njihovom odnosu prema ruskoj manjini. Kasnije grupe su takođe centralna meta ruske meke moći. Kao celina, ruska strategija se može smatrati ciljanom destabilizacijom baltičkih država.
Rezultati ruskih delovanja za sada su ograničeni. Na primer, većina ljudi koji govore ruski u Estoniji sada su estonski državljani, a relativno mali broj njih je bez državljanstva. U sve tri baltičke zemlje danas su tu neke mlađe generacije kojima je ruski maternji jezik, ali koji se u sve većem broju izjašnjavaju kao lojalni građani svoje zemlje boravka. U tom smislu, rusko upravljanje mekom moći protiv baltičkih država je promašaj. U drugim oblastima, kao što je energetski sektor, ruske ne-vojne moći su bile uspešnije, ali postoje indikacije da baltičke države zavode kontrolu i nad tom situacijom.

Ceo tekst preuzmite ovde.