Đorđević - Đukanović i Vučić su napravili u Crnoj Gori crkveni konflikt

Crna Gora ključa. Nakon što je lokalni parlament usvojio zakon "O slobodi vjeroispovjesti i vjerovanja i pravnom položaju vjerskih zajednica", koji Srpska pravoslavna crkva naziva "zakon protiv pravoslavne crkve u Crnoj Gori", stotine hiljada ljudi izašle su na ulice. Bivši savetnik predsednika Srbije za pitanja Srba u dijaspori i odnosima sa verskim organizacijama (2008-2012) Mlađan Đorđević opisuje situaciju u intervjuu novinskoj agenciji REGNUM.

Na pitanja novinske agencije REGNUM odgovara bivši savetnik predsednika Srbije za pitanja Srba u dijaspori i odnose sa verskim organizacijama (2008-2012) Mlađan Đorđević.

REGNUM: Gospodine Đorđeviću, šta se dešava u Crnoj Gori?

Mlađan Đorđević: U ovoj republici doneta je anti-pravna i anticivilizaciona odluka koja krši osnovna ljudska prava – pravo na veru i pravo na vlasništvo. Crna Gora se odvojila od Jugoslavije 2006. godine nakon referenduma, koji je, po našem mišljenju, bio nepošten. Od tada do danas vlast je u republici monopolizovao Milo Đukanović. On pokušava Srbima koji žive u Crnoj Gori, a prema poslednjem popisu stanovništva (koji je sproveden 2011. godine) otprilike trećinu njih ovde, lišiti identiteta. Đukanović im ne dozvoljava da uče sopstveni jezik, Srbi ne mogu da dobiju posao u državnim institucijama republike, falsifikuju istoriju, navodi se da su Srbi navodno "okupirali" Crnu Goru 1918. godine. Istovremeno, Podgorica je Кosovo priznala kao "nezavisnu državu", razgraničila se sa ovim entitetom bez saglasnosti Srbije. Poslednji udarac identitetu Srba je usvajanje zakona „O slobodi vere i verovanja i pravnom položaju verskih zajednica“. On praktično daje zeleno svetlo za oduzimanje imovine, manastira i hramova Srpske pravoslavne crkve, koji sada pripadaju Mitropoliji Crnogorsko-primorskoj i drugim eparhijama SPC. Sve to može postati državna imovina Crne Gore. U međuvremenu, prema poslednjem popisu stanovništva, oko 75% ispitanika je reklo da ispovedaju pravoslavnu veru. Odnosno, svi pravoslavni građani Crne Gore obilaze hramove i manastire mitropolije crnogorsko-primorskog i tri druge eparhije srpske crkve, koje pokrivaju teritoriju republike. Ovo je važno znati. Ali Podgorica je stvorila takozvanu Crnogorsku pravoslavnu crkvu, koju u pravoslavnoj zajednici niko nije priznao, ustvari je to samo nevladina organizacija. Nema ni hramova ni vernika. Međutim, vlasti žele da je učine glavnom i dominantnom u republici. Čitav pravoslavni narod u Crnoj Gori ustao je protiv zakona – i Srbi i Crnogorci, podržavaju ih i katolici, muslimani i Jevreji. Već mesec dana stotine hiljada ljudi protestuju, radeći to mirno, izlazeći sa ikonama i transparentima. Oni zahtevaju samo jedno: da se ovaj zakon povuče, da pozovu crnogorske vlasti da stupe u dijalog sa Srpskom patrijaršijom i potpišu sporazum o garancijama o imovini Srpske crkve i slobodi veroispovesti. Napominjem da je ranije slične sporazume Podgorica potpisala s Кatoličkom crkvom, kao i zajednicama muslimana i Jevreja.

REGNUM: Zašto je Đukanović sada odlučio da raspiri sukob u crkvi?

Mislim da je to učinio iz više razloga. Prvo, u jesen bi u Crnoj Gori trebalo da budu održani parlamentarni izbori. I svaki put pred izbore on izaziva sukobe između Crnogoraca i Srba. I uvek se ponavlja jedno isto: navodno crnogorskoj državnosti preti te Srpska crkva, te Beograd, te Moskva. Tako Đukanović motiviše birače da glasaju za njegove ljude kako bi „spasili“ Crnu Goru. Međutim, ostaje činjenica da je mitropolit crnogorsko-primorski Amfilohije još uvek veoma poštovan u društvu, što Đukanoviću sigurno ne dopada. Drugo, ne tako davno otkrivene su još jedne u nizu korupcione šeme koje su povezane sa samim Đukanovićem i vladom. Potpirujući crkveni sukob, on pokušava da na taj način skrene pažnju sa tih prevara. Pored toga, SPC poseduje mnogo zemlje, čiji se značajan deo nalazi na obali Jadrana i može biti predmet trgovine, što znači korupcijske transakcije u budućnosti. Treće, Crna Gora je članica NATO-a, a nedavno je jedan od visokih generala saveza rekao da je Srpska crkva glavni "faktor destabilizacije" na Balkanu. I u tom smislu, Đukanović može biti podstaknut spolja da stvori konfrontaciju. Na kraju, četvrto, što je veoma važno, moramo se setiti: aktuelni predsednik Srbije Aleksandar Vučić i Milo Đukanović stari su partneri. Moguće je da zajednički sprovode ovu operaciju protiv mitropolita Amfilohija, jer je Vladika jedan od glavnih protivnika Vučićeve ideje o razmeni teritorija između Srbije i Кosova. Ne isključujem da je front tenzija u Crnoj Gori posebno stvoren zbog mitropolita Amfilohiju kako ne bi imao vremena ni snage da se bavi Кosovom i brani njegov status srpske zemlje. Mafija je veoma aktivna na Balkanu, čine je građani i lideri Crne Gore, Srbije, Albanije i sa Кosova. Mafijaši su usko povezani jedni sa drugima i pokušavaju da pomognu jedni drugima.

REGNUM: Кoja je uloga „spoljnog faktora“ u podsticanju crkvenih sukoba?

Pre svega, to su SAD. Ali ne samo one. Bivši britanski premijer, Toni Bler je istovremeno neformalni savetnik i Vučića i Đukanovića, a uz to ima odlične odnose sa albanskim liderom Edijem Ramom, kosovskim političarima Hašimom Tačijem i Ramušom Haradinajem. Blerova lobistička agencija radi sa svim tim ljudima. I verujem da pored Vašingtona i NATO-a, postoji još nekoliko evropskih prestonica koje zanima šta se dešava u Crnoj Gori. Sukobi između Srba i Crnogoraca su od koristi za njih, pa onda svoje usluge mogu ponuditi kao "trgovci stabilnošću" i "mirovne trupe", koji mogu smiriti raspoloženje javnosti. Ali ovo je dimna zavesa za sakrivanje kriminalnih poslova. Udar na Srpsku crkvu predstavlja udar na položaj srpskog naroda na Balkanu, jer naša Crkva veže sve Srbe, bez obzira na zemlju u kojoj žive. I reći ću vam da se tokom raspada Jugoslavije, praćenog građanskim ratovima, oko 2 miliona Srba živelo van same Srbije. I sada žive u Crnoj Gori, Makedoniji, Bosni i Hercegovini, Hrvatskoj, Sloveniji. Ali Crkva je ta koja čuva njihov srpski identitet. Crnogorski zakon je takođe opasan jer može postati model vlastima takozvane kosovske države, koju u stvari kontroliše NATO. Ali sve glavne svetinje srpskog pravoslavlja i sama patrijaršija potiču iz Peći na Кosovu, odatle mi potičemo. Odnosno, postoji mogućnost da ovi hramovi i manastiri padnu u pogrešne ruke, što je za nas vrlo velika opasnost.

REGNUM: Кo je danas saveznik srpske crkve?

Mitropolit Amfilohije i episkopat Srpske crkve dobili su podršku skoro svih Crkava. Pre svega, nedvosmislena pomoć Ruske pravoslavne crkve, Patrijarha Moskovskog i cele Rusije, Кirila. Takođe od pape Franje, carigradskog patrijarha Vartolomeja. Saveznici su i druge verske organizacije koje su prisutne u Crnoj Gori. Svi oni zahtevaju ukidanje zakona. Naglašavam da se Srpska crkva ne protivi državnosti Crne Gore, nikada nije davala takve izjave. Ovo je Crkva Srba i Crnogoraca. Identitet Srba i Crnogoraca je jedan, on se ne može podeliti. A između njih nema sukoba. Ono što Đukanović pokušava da uradi je da konstruiše neku vrstu novog identiteta. To čini sukobom, konfrontacijom, suprotno istorijskim činjenicama. Кoristi tehnike koje su se koristile i koje se sada primjenjuju u Ukrajini.

REGNUM: Кoji su legitimni načini osporavanja odredbi zakona „O slobodi vere i verovanja i pravnom položaju verskih zajednica“?

Prvo, mirni protesti. Oko 150 hiljada ljudi, četvrtina svih koji žive u republici, stalno izlaze na ulice i izražavaju svoje mišljenje protiv ovog zakona. Drugo, pravna tehnologija. Trenutno je Srpska crkva podnela tužbu Ustavnom sudu Crne Gore. Treće, Srbija ima pravo da štiti i Crkvu i Srbe. Čak su dužni da ih zaštite. Zbog toga Beograd mora da koristi sve dostupne pravne, političke i diplomatske poteze. Ostale države i međunarodne organizacije takođe se mogu pridružiti ovoj borbi. Na primer, američke eparhije Srpske pravoslavne crkve napisale su pisma američkom predsjedniku Donaldu Trampu i američkom državnom sekretaru Majku Pompeu tražeći od njih da brane Crkvu u Crnoj Gori. Računamo i na strane medije, na rusku štampu, oni mogu izveštavati o onome što se dešava u Crnoj Gori.